Βασίλης Βιλιάρδος
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
***ΠΡΟΣΟΧΗ***
Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι από τις 20 Δεκεμβρίου η υπηρεσία του Capital.gr
Capital Blogs θα αναστείλει τη λειτουργία της για τεχνικούς λόγους.
Σας ευχαριστούμε για την κατανόηση.
Λίγα λόγια για εμένα
Είμαι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχω εκδώσει το βιβλίο «Υπέρβαση Εξουσίας» και γράφω οικονομικές αναλύσεις σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ. Πρόσφατες εκδόσεις "Η κρίση των κρίσεων" σε τρία βιβλία.
Σύνδεσμοι


Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ
3910 αναγνώστες
Δευτέρα, 28 Δεκεμβρίου 2009
14:40

Οι «οικονομικές θυσίες» που επιζητούνται από την κυβέρνηση, αλλά και από τους ίδιους τους Πολίτες, είναι μεν εύλογες, αλλά δυστυχώς άνευ αξίας και αντικειμένου – αν όχι μία εντελώς ανεύθυνη και επικίνδυνη, ποινικά κολάσιμη «διασπορά ψευδών ελπίδων».   

 

*************

   

Μετά την οδυνηρή, διεθνή «εμπειρία» της Lehman Brothers, θεωρούμε ότι πολύ δύσκολα θα επαναληφθούν στο μέλλον «συστημικά» λάθη τέτοιου μεγέθους και «καταστροφικότητας» - πόσο μάλλον όταν πρόκειται για κυρίαρχες χώρες και μάλιστα για μέλη διακρατικών ενώσεων. Η άποψη μας ενισχύεται πλέον από το γεγονός ότι, ακόμη και οι ειδικοί του γερμανικού κοινοβουλίου, οι οποίοι ανέλυσαν την ενδεχόμενη αδυναμία της χώρας μας να ανταπεξέλθει με την πληρωμή των χρεών της, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως δεν επιτρέπεται  να αποκλεισθεί ένα μέλος της Ευρωζώνης - να «εκδιωχθεί» δηλαδή, λόγω χρεοκοπίας.

 

Εν τούτοις, κατά τους ίδιους, η μη τήρηση εκ μέρους ενός κράτους-μέλους των κοινών «νομισματικών κανόνων» (η πτώχευση είναι το αποκορύφωμα μίας τέτοιας «απειθαρχίας»), μπορεί να οδηγήσει στο να τεθεί σε «διαθεσιμότητα»: για παράδειγμα, στους συνεχείς και «στενούς» ελέγχους της κυβέρνησης του, καθώς επίσης στην απώλεια της ψήφου του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο - στη στέρηση δηλαδή των δημοκρατικών (εκλογικών) του δικαιωμάτων!!

 

Η Ε.Ε., κατά την άποψη μας και χωρίς να αποκλείουμε κανένα άλλο ενδεχόμενο, δεν μπορεί να διακινδυνεύσει τη χρεοκοπία ενός κράτους-μέλους της ζώνης του Ευρώ, όταν δεν έχει ταυτόχρονα τη δυνατότητα να το «εκδιώξει» (στο άρθρο μας «Έξοδος από την Ευρωζώνη», έχουμε αναφερθεί αναλυτικά). Τα επακόλουθα άλλωστε ενός τέτοιου γεγονότος είναι πολύ δύσκολα προβλέψιμα - πολύ περισσότερο, επειδή οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένες μεταξύ τους. Για παράδειγμα, τα γερμανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν δανείσει συνολικά 2.119 δις € εντός της Ευρώπης – 38 δις στην Ελλάδα, 183 δις € στην Ιρλανδία, 237 δις στην Ισπανία κοκ. Η μη πληρωμή επομένως των δανείων εκ μέρους μίας χώρας, θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα στους ισολογισμούς των υπολοίπων -  «αλυσιδωτά» κατά κάποιον τρόπο, εκτός βέβαια από τον τεράστιο πανικό που θα προκαλούσε στις διεθνείς χρηματαγορές: οι επενδυτές θα απέσυραν αμέσως τα χρήματα τους, τουλάχιστον από τις «ελλειμματικές» χώρες.

 

Ο «σχεδιασμός» λοιπόν της Κομισιόν, η λύση δηλαδή στο «Ελληνικό αδιέξοδο» που φαίνεται να προκρίνεται (θα ακολουθήσει σύντομα το «Ιταλικό αδιέξοδο» κοκ), επικεντρώνεται στη δημιουργία ενός «ταμείου» ειδικών αναγκών, στο οποίο θα συνεισφέρουν όλες οι χώρες της Ε.Ε. Το ταμείο αυτό, ένα είδος ευρωπαϊκού ΔΝΤ (ειδικά η Γερμανία, αλλά και άλλα κράτη, δεν επιθυμούν την ανάμιξη του ΔΝΤ στις χώρες της Ευρωζώνης), θα δανείζει τα κράτη που τυχόν αντιμετωπίζουν πρόβλημα ρευστότητας, έναντι όμως πολύ αυστηρών μέτρων - υπό την ολοκληρωτική πλέον «επιτήρηση» των Βρυξελών και με πολύ επώδυνες κυρώσεις.

 

Το ουσιαστικό θέμα όμως της χώρας μας, όσο παράδοξο και αν ακούγεται, δεν είναι το από πού θα δανεισθεί στο μέλλον - ενδεχομένως το ΔΝΤ θα ήταν προτιμότερο, εάν «παρείχε» χαμηλότερα επιτόκια, με λιγότερες απαιτήσεις. Το βασικό πρόβλημα είναι το πώς θα επιλύσει τα χρόνια προβλήματα της Οικονομίας της, τα γνωστά μας «διαρθρωτικά» - κυρίως δε το πως θα εξασφαλίσει την «ανασύσταση» του παραγωγικού της μηχανισμού, χωρίς τον οποίο θα καταλήξει ξανά στην ίδια θέση: πολύ πιο χρεωμένη. Το δημόσιο χρέος είναι ουσιαστικά μία «κινούμενη άμμος», μία «κεντροφόρα» πανίσχυρη δίνη που, όσο περισσότερο προσπαθεί να ξεφύγει ένα κράτος, πόσο μάλλον απεγνωσμένα και σπασμωδικά, τόσο πιο πολύ βυθίζεται στο θανάσιμο «εναγκαλισμό» της.   

 

Δυστυχώς, κάτι που δυσκολεύει «τα μέγιστα» τη χώρα μας, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ένας χώρος ομοιόμορφων κρατών, αλλά ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον, με ισχυρά κράτη που επιδιώκουν την «ηγεμονία» της – γεγονός που αποδεικνύεται από την αντίθεση της Γερμανίας στη δημιουργία ενός κοινού Ευρωπαϊκού Οικονομικού Υπουργείου, το οποίο προτάθηκε από τη Γαλλία, ενός «Ευρωομολόγου» που ζητήθηκε από την Ιταλία και από διάφορα άλλα.

 

Η χώρα μας λοιπόν, επιλέγοντας την παραμονή της στην Ευρωζώνη, οφείλει όχι μόνο απλά να επιβιώσει, δανειζόμενη περαιτέρω αλλά, κυρίως, να καταφέρει να ανταγωνισθεί με επιτυχία όλα τα υπόλοιπα κράτη - έτσι ώστε να μην καταλήξει σε έναν «άβουλο δορυφόρο» ενός ευρωπαϊκού «μορφώματος», πίσω από το οποίο κινεί τα νήματα μία «σκοτεινή εξουσία» (δεν αναφερόμαστε φυσικά σε κάποια συνωμοσία, αλλά σε ένα εξόφθαλμο γεγονός). Είναι όμως σε θέση να το επιτύχει (εάν υποθέσουμε βέβαια ότι είναι βιώσιμο το Ευρώ), παρά τις διαφορετικές οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στην Ευρώπη και την ανομοιομορφία των κρατών της;

 

Ας μην ξεχνάμε ότι, από οικονομικής «σκοπιάς», δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε εισαχθεί το € σε μία περιοχή που δεν συνιστά «άριστο νομισματικό χώρο». Ο λόγος λοιπόν της απόφασης «εισαγωγής» του κοινού νομίσματος δεν μπορεί να ήταν οικονομικός (οι οικονομικές γνώσεις των ισχυρών, των ηγετικών μάλλον ευρωπαϊκών χωρών, είναι εκτός κάθε αμφιβολίας), αλλά πιθανότατα πολιτικός - στρατηγικός καλύτερα.

 

Επομένως, το «δράμα» που ζούμε σήμερα, θα μπορούσε να έχει προβλεφθεί πριν από πολλά χρόνια «εν αγνοία» μας (επίσης «εν αγνοία» πολλών άλλων ελλειμματικών χωρών) – πολύ περισσότερο όταν διαπιστώνουμε ολοκάθαρα μία «μονοδρομημένη» μέθοδο επίλυσης του, η οποία δεν προσπαθεί καθόλου να επικεντρωθεί στον πυρήνα του προβλήματος: στην «αποψίλωση» δηλαδή του παραγωγικού ιστού. Κάτω από αυτό το διαφορετικό πρίσμα, η χρηματοπιστωτική κρίση λειτουργεί προς όφελος των πλεονασματικών χωρών της Ε.Ε. – όπως επίσης προς όφελος των ελάχιστων άλλων κερδοφόρων Οικονομιών, στο παγκόσμιο «γίγνεσθαι» (ιδιαίτερα της Κίνας).

 

Για να τεκμηριώσουμε το συμπέρασμα μας, η Γερμανία (εν μέρει ίσως και η Γαλλία), αυξάνει συνεχώς την ανταγωνιστικότητα της – δυστυχώς «εις βάρος» των υπολοίπων Ευρωπαϊκών χωρών. Ταυτόχρονα «αποβιομηχανοποιεί» συστηματικά, με τη βοήθεια των «dumping» μισθών των εργαζομένων της και όχι μόνο, σχεδόν ολόκληρο τον «Ευρωχώρο». Κάτι τέτοιο λειτουργεί μόνο με τη βοήθεια του κοινού νομίσματος, του € δηλαδή - κυρίως επειδή η ζήτηση των γερμανικών προϊόντων αυξάνεται, λόγω της υπερχρέωσης των ελλειμματικών κρατών (έχουμε αναφερθεί αναλυτικά στο άρθρο μας «Ο αδύναμος κρίκος»).

 

Για την καλύτερη κατανόηση του θέματος, οφείλουμε να αναφέρουμε ότι στο «σύστημα» μας, τα χρήματα «δημιουργούνται» μόνο μέσω των χρεών (κατά το παράδειγμα των τραπεζών και της σχεδόν γεωμετρικά «πολλαπλασιαστικής» σχέσης μεταξύ των καταθέσεων και των πιστώσεων που έχουμε αναλύσει σε προηγούμενο άρθρο μας). Εάν λοιπόν μία χώρα εξάγει «πλεονασματικά», εάν δηλαδή οι «καθαρές εξαγωγές» είναι μεγαλύτερες των εισαγωγών της, τότε οι χώρες «καθαρής εισαγωγής» χρεώνονται απέναντι της, στο αντίστοιχο ποσόν που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ των εισαγωγών και των εξαγωγών τους (εμπορικό ισοζύγιο), για να αγοράσουν τα προϊόντα της.

 

Έτσι, δημιουργείται ένας αυτονόητος, ένας «ανατροφοδοτούμενος φαύλος κύκλος», επειδή τα συνεχώς αυξανόμενα χρέη οδηγούν έμμεσα (μεταξύ άλλων) σε υψηλότερο εργατικό κόστος, το οποίο «συμβάλλει» στην περαιτέρω αποβιομηχανοποίηση της χώρας που χρεώνεται – άρα σε όλο και μεγαλύτερη εξάρτηση της από τις εισαγωγές, με συνεχώς ακριβότερες τιμές αγοράς.  

 

Στο τέλος, μία τέτοια χώρα εξαρτάται σχεδόν απόλυτα από το νέο δανεισμό και τους δανειστές της: καταλήγει να επιβιώνει δηλαδή «τεχνητά», συνδεδεμένη άρρηκτα με έναν «πιστωτικό ορό». Εάν δε προσπαθήσει κανείς να την αποκόψει από τον «ορό», θα την οδηγήσει υποχρεωτικά σε απίστευτα καταστροφικές, κοινωνικές «εκρήξεις», με παγκόσμια «εμβέλεια». Ειδικά όσον αφορά τη σχέση Ε.Ε. – Ελλάδας (Ιρλανδίας Ισπανίας, Ιταλίας, Λετονίας, Πολωνίας, Αυστρίας κλπ), η ποία «διέπεται» από τα παραπάνω, εάν η Ευρώπη δεν αναθεωρήσει δραστικά τις απόψεις της, τότε έχει τις παρακάτω «επιλογές»:

 

(α)  Να συνεχίσει να «επιδοτεί» την Ελληνική Οικονομία όπως, αργά ή γρήγορα,  και τις υπόλοιπες ελλειμματικές.

 

(β)  Να κλείσει ερμητικά τα σύνορα της, λαμβάνοντας αποστάσεις από την παγκοσμιοποίηση.

 

(γ)  Να δημιουργήσει μία νέα γενιά «πεινασμένων» οικονομικών μεταναστών, με τεράστια προβλήματα κοινωνικής ενσωμάτωσης.           

 

Αναλυτικότερα, ειδικά όσον αφορά τους «dumping» μισθούς που αναφέραμε, η Γερμανία δεν περιορίζεται μόνο στη σταθερότητα ή στη μείωση τους - σε πλήρη αντίθεση με την «αναγκαστική» αύξηση των μισθών των ελλειμματικών χωρών. Ουσιαστικά, οι μισθοί επιδοτούνται από το κράτος, επαυξημένα σε περιόδους ύφεσης, παρά το ότι κάτι τέτοιο «διαστρεβλώνει» τον ανταγωνισμό και οφείλει να «τιμωρείται» από την Ε.Ε. (οι άμεσες επιδοτήσεις επιχειρήσεων εντός της Ε.Ε. απαγορεύονται δήθεν αυστηρά από την Κομισιόν).

 

Η επιδότηση αυτή, σε συνδυασμό με το έκτακτο μέτρο της απόσυρσης των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων («βλακωδώς» συνέβαλλαν και πολλές άλλες χώρες, με ανύπαρκτη αυτοκινητοβιομηχανία), συνετέλεσε στην επιτυχή μέχρι σήμερα αντιμετώπιση της παγκόσμιας ύφεσης από τη Γερμανία (μείωση της ανεργίας στο 7,9% από το 8,7% πριν από την κρίση κλπ). Αντίθετα, ενέτεινε σε μεγάλο βαθμό το ήδη «τραγικό» πρόβλημα των υπολοίπων ευρωπαϊκών και άλλων χωρών (η ανεργία αυξήθηκε στη Γαλλία από 8,4% στο 9,5%, στη Μ. Βρετανία από 5,5% στο 8,8% και στις Η.Π.Α. από 4,5% στο 10%).    

 

Η επιδότηση της «μικρότερης απασχόλησης», ένα καθαρά γερμανικό, εξαιρετικό αναμφίβολα «μοντέλο», δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα διάθεσης των προϊόντων τους, να μειώνουν το χρόνο εργασίας του προσωπικού τους (από 30% μέχρι και εξ ολοκλήρου) - έως και για ένα χρονικό διάστημα 24 μηνών. Το 65% περίπου της απώλειας του καθαρού μισθού των εργαζομένων πληρώνεται από το κράτος - καθώς επίσης το 50%των εργοδοτικών εισφορών (μετά τους 6 μήνες, ακόμη και το 100%).

 

Κατ’ αυτόν τον τρόπο (κόστισε μέχρι στιγμής περί τα 5 δις € στη Γερμανία, όσο και η απόσυρση δηλαδή), η ανεργία δεν αυξάνεται (οι εργαζόμενοι με μειωμένο ωράριο αυξήθηκαν από 39.000 πριν την κρίση στο 1,1 εκ. σήμερα – ποσοστό 3,8% επί του συνόλου), οπότε αφενός μεν δεν περιορίζεται η κατανάλωση, αφετέρου δε οι επιχειρήσεις διατηρούν το εξειδικευμένο προσωπικό τους, χωρίς να υποχρεώνονται σε απολύσεις (αποφεύγοντας ταυτόχρονα τις απεργίες, τις εργασιακές διαμάχες, τις έντονες κοινωνικές αναταραχές κλπ).

 

Την ίδια στιγμή όμως μειώνουν δραστικά το κόστος λειτουργίας τους και αυξάνουν γεωμετρικά τη «συγκριτική» ανταγωνιστικότητα τους – ιδιαίτερα σε περιόδους ύφεσης. Πρόκειται λοιπόν για ένα έμμεσο, για ένα «κρυφό» καλύτερα «όπλο» «υπόγειας» ενίσχυσης των γερμανικών επιχειρήσεων, το οποίο διαστρεβλώνει τη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς και «αποβιομηχανοποιεί» εγκληματικά όλες τις υπόλοιπες χώρες - με τη βοήθεια των υφέσεων και των κρίσεων.     

 

Κάτω από τέτοιες συνθήκες, οι οποίες καλλιεργούν σκόπιμα τεράστιες ανισότητες εντός της Ευρώπης, πως είναι αλήθεια δυνατόν να ανταπεξέλθει ένα ελλειμματικό κράτος το οποίο, συν τοις άλλοις, είναι «υπέρ του δέοντος» χρεωμένο; Επιβάλλοντας νέους φόρους και καταστέλλοντας τη φοροδιαφυγή (τα μέτρα αυτά λειτουργούν συχνά προς την αντίθετη πλευρά, όπως έχει αποδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις – «άνθηση» της φοροδιαφυγής στην Αργεντινή εν μέσω κρίσης και κατασταλτικών ΔΝΤ μέτρων, μέσα από τη λειτουργία επιχειρήσεων χωρίς νόμιμη άδεια κλπ), μπορεί αλήθεια

 

(α)  να «αναστήσει» τον απονεκρωμένο παραγωγικό του μηχανισμό, ο οποίος «βάλλεται» από παντού,

 

(β)  να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό του και να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα του ή, μήπως,

 

(γ)  οδηγείται «μονοδρομημένα» στην αυτοκτονία – στην υποδούλωση του  δηλαδή και στην πλήρη «δορυφοροποίηση»;  

 

Ενδεχομένως, οι πίνακες που ακολουθούν να αναδείξουν την «ανεπάρκεια» αυτών που φαντάζονται ότι μπορούμε μόνοι μας, έστω με μεγάλες θυσίες, να λύσουμε συσσωρευμένα προβλήματα δεκαετιών - μέσα στην Ευρωζώνη, χωρίς νομισματικά «εργαλεία», «δεμένοι χειροπόδαρα», εν μέσω μίας παγκόσμιας ύφεσης σε εξέλιξη και με τη γεωμετρική ενδυνάμωση των πλεονασματικών κρατών, εις βάρος των ελλειμματικών.

 

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Εξέλιξη δημοσίων χρεών και δημοσίων ομολόγων (σε εκ. €) στην Ελλάδα

 

ΕΤΟΣ

Δημόσιο Χρέος

Ποσοστό επί ΑΕΠ

Ομόλογα Δημοσίου*

 

 

 

 

2003

179.008

117,00%

137.684

2004

198.832

120,90%

157.387

2005

209.723

118,90%

173.247

2006

224.162

105,10%

184.530

2007

237.742

104,20%

200.968

2008

260.439

108,90%

216.614

2009

299.570

124,80%

254.316

2010

325.225

133,20%

283.040

Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών   Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

* Χρηματοδότηση υπολοίπου δημοσίου χρέους από κοινοπρακτικά και λοιπά δάνεια

Έτος 2009 υπολογιστικά και έτος 2010 προϋπολογιστικά

 

Από τον πίνακα διαπιστώνουμε ότι, το δημόσιο χρέος μας αυξήθηκε από το 2003 έως το 2009 κατά 120.562 εκ. € (το 2010 είναι θεωρία ακόμη και «άσκηση επί χάρτου»). Αντίστοιχα, τα ομόλογα που εξέδωσε το δημόσιο για τη χρηματοδότηση του χρέους, αυξήθηκαν κατά 116.635 εκ. €. Ουσιαστικά λοιπόν, τα στοιχεία είναι «ισοσκελισμένα», οπότε είναι μάλλον σωστά (δεν συμπεριλαμβάνεται βέβαια η χρέωση των διαφόρων ΔΕΚΟ κλπ, η οποία επιβαρύνει τους δικούς τους ισολογισμούς).

 

Περαιτέρω, το ποσοστό του δημοσίου χρέους επί του ΑΕΠ μειώθηκε «ξαφνικά» το 2006, όπου όμως αναθεωρήθηκε αυθαίρετα προς τα πάνω το ΑΕΠ (από τη «μαύρη εργασία»), για να επανέλθει «δριμύτερο» σήμερα (το 2010 υπολογίζουμε ότι θα υπερβεί το 150% - με πολύ μέτριες προσδοκίες και όχι απαραίτητα από τυχόν ανεπάρκεια της κυβέρνησης μας, από «φορολογική ασυδοσία» των Ελλήνων ή από «συνδικαλιστικές εξάρσεις»). Προφανώς, εάν το ΑΕΠ μας δεν είναι επακριβώς υπολογισμένο (πολλοί αμφιβάλουν για την ανεξαρτησία και την ορθότητα των στοιχείων της ΕΣΥΕ), τότε τόσο τα ποσοστό των χρεών μας επ’ αυτού, όσο και τα ελλείμματα μας, είναι «εκτός ελέγχου». 

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ: Εξέλιξη ΑΕΠ, εσόδων, δαπανών και ελλειμμάτων (των ζημιών δηλαδή του κράτους) σε εκ. €, στην Ελλάδα  

 

ΕΤΟΣ

ΑΕΠ*

Έσοδα

Δαπάνες

Έλλειμμα

 

 

 

 

 

2003

153.045

37.500

40.735

-3.235

2004

164.421

40.700

45.414

-4.714

2005

196.609

42.206

48.685

-6.479

2006

213.085

46.293

50.116

-3.823

2007

228.180

49.153

55.733

-6.580

2008

239.141

51.680

61.642

-9.962

2009

240.150

49.260

71.438

-22.178

2010

244.233

53.799

69.976

-16.096

 Πηγή: Υπουργείο Οικονομικών   Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Έτος 2009 υπολογιστικά και έτος 2010 προϋπολογιστικά

* ΑΕΠ 2005 αναθεωρημένο, δηλαδή 20% περίπου αυξημένο σε σχέση με το 2004, μετά την πρόσθεση εσόδων από την «μαύρη οικονομία» εκ μέρους της κυβέρνησης, η οποία είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθεί το ποσοστό του ελλείμματος και να βρεθεί εντός του συμφώνου σταθερότητας της Ε.Ε. για πρώτη και τελευταία φορά (ουσιαστικά, υποθετικό ΑΕΠ). 

 

Το ΑΕΠ μας αυξήθηκε από το 2003 έως το 2009 κατά 57% περίπου, ενώ τα δημόσια έσοδα κατά 30%, οι δαπάνες κατά 75% και το έλλειμμα σχεδόν κατά 7 φορές. Η διαφορά της αύξησης των εσόδων, σε σχέση με την αύξηση του ΑΕΠ, είναι σε τέτοιο βαθμό «μη ισορροπημένη», επειδή η μεγέθυνση του ΑΕΠ προήλθε κυρίως από την προς τα πάνω «αναθεώρηση» των στοιχείων (παρά το ότι σήμαινε αυξημένες «εκροές» προς τα ταμεία της Ε.Ε., αφού προσδιορίζονται ως ποσοστό επί του ΑΕΠ) και όχι από «φυσιολογικές» προϋποθέσεις.

 

Εκτός του ότι η «μεγέθυνση» του ΑΕΠ μας είναι «πλασματική» (εάν πράγματι η «μαύρη οικονομία» ξεπερνάει τα 30 δις €, τότε σίγουρα δεν δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια, ενώ είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο και όχι μόνο Ελληνικό), μας οδήγησε δυστυχώς σε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των δαπανών. Εάν δηλαδή δεν είχε αναπροσαρμοσθεί το ΑΕΠ, πόσο μάλλον σε τέτοιο βαθμό, θα είχαμε αποφύγει την υπερβολική αυτή διόγκωση των δαπανών και τη διαφοροποίηση τους από τα έσοδα – άρα το υπερβολικό χρέος και τα τεράστια ελλείμματα. Απλούστερα, τα περίπου 30 δις € που «αναθεώρησαν» το ΑΕΠ μας, οδηγήθηκαν δυστυχώς, σχεδόν στο σύνολο τους, στις δαπάνες - «εκτινάσσοντας» τα ελλείμματα και το χρέος (είναι άλλωστε ανθρώπινο, εύλογο δηλαδή, να ξοδεύουμε περισσότερα, όταν πιστεύουμε, έστω «ουτοπικά», ότι διαθέτουμε περισσότερα). 

       

Η μείωση τώρα των δαπανών κατά 1,5 δις € που «εισηγείται» η κυβέρνηση, η αύξηση των εσόδων κατά 4,5 δις € περίπου, καθώς επίσης η «ισοδύναμη» αύξηση του ΑΕΠ (κατά 4 δις €), είναι μεν εφικτοί (αν και αστείοι) στόχοι, όχι όμως σε περιόδους ύφεσης - ανάγκης επείγουσας λήψης διαρθρωτικών μέτρων, επιτακτικής υποχρέωσης ανάκτησης μέρους της ανταγωνιστικότητας της Ελληνικής οικονομίας, εξαιρετικά αυξημένου ρίσκου δανεισμού/επιτοκίων και αθέμιτου ανταγωνισμού των «εταίρων» μας. Εάν παρ’ ελπίδα οδηγήσουν σε μείωση του ΑΕΠ μας, ένα αρκετά πιθανό σενάριο, τότε θα καταρρεύσει όλος ο προγραμματισμός και θα οδηγηθούμε σε απόλυτα αδιέξοδα.  

 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ: Εξέλιξη εμπορικού ισοζυγίου* και ακαθάριστου εξωτερικού χρέους** (σε εκ. €) στην Ελλάδα

 

ΕΤΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ

 

 

 

2004

-25.435

185.953

2005

-27.558

222.899

2006

-35.286

252.906

2007

-41.499

308.539

2008

-44.048

362.587

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος   Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

*    Εξαγωγές μείον εισαγωγές

** Περιλαμβάνει υποχρεώσεις έναντι μη κατοίκων της Ελλάδας, όλων των κλάδων  της Ελληνικής οικονομίας (ιδιωτικού και δημοσίου).  Στο τέλος του 2009 αυξήθηκε στα 400 δις € (άρα το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου μας μειώθηκε ελαφρά στα -38 δις €).

 

Το εμπορικό ισοζύγιο μας μεταξύ των ετών 2004 και 2008 επιδεινώθηκε συνολικά κατά σχεδόν 174 δις €, ενώ το εξωτερικό χρέος μας ανάλογα - κατά 177 δις € (το 2009 έχει υπερδιπλασιαστεί). Όπως λοιπόν αναφέραμε πιο πάνω (από την αντίθετη πλευρά), αποδεικνύεται και στην πράξη ότι, εάν μία χώρα εισάγει «ελλειμματικά», εάν δηλαδή οι εξαγωγές είναι μικρότερες των εισαγωγών της, τότε σαν χώρα «καθαρής εισαγωγής» χρεώνεται διαχρονικά - στο αντίστοιχο ποσόν που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ εισαγωγών και εξαγωγών (εμπορικό ισοζύγιο), για να αγοράσει τα προϊόντα της. Ουσιαστικά λοιπόν, «αυτού καθ’ εαυτού» τα μέτρα μείωσης των δαπανών ή αύξησης των εσόδων (υψηλότερη φορολογία κλπ), ελάχιστα «αμβλύνουν» την υπερχρέωση της – απλά περιορίζουν το ρυθμό της (κάτι σαν αργός θάνατος δηλαδή).

 

Τα συνεχώς αυξανόμενα χρέη οδηγούν (έμμεσα) σε σταθερά υψηλότερο εργατικό και βιομηχανικό κόστος, το οποίο «συμβάλλει» γεωμετρικά στην περαιτέρω αποβιομηχανοποίηση του κράτους που (υπέρ) χρεώνεται. Η «κινούμενη άμμος» λοιπόν αυτοτροφοδοτείται από τις όποιες απεγνωσμένες προσπάθειες διαφυγής, «καταπνίγοντας» τις πάσης φύσεως αντιστάσεις των «θυμάτων» της. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δε, οι «οικονομικές θυσίες» που επιζητούνται από την κυβέρνηση, αλλά και από τους ίδιους τους Πολίτες, είναι δυστυχώς άνευ αξίας και αντικειμένου – αν όχι εντελώς ανεύθυνη και επικίνδυνη, ποινικά κολάσιμη «διασπορά ψευδών ελπίδων».        

 

Ολοκληρώνοντας, εάν δεν είχαμε εισέλθει στην Ευρωζώνη (εννοούμε βέβαια απροετοίμαστοι), η ίδια η αγορά θα μας είχε προειδοποιήσει έγκαιρα για τους κινδύνους χρεοκοπίας μας. Αυξανομένου του δημοσίου χρέους μας, θα αυξανόταν τα επιτόκια δανεισμού μας (τα CDS επίσης), οπότε θα είχαμε οδηγηθεί σε υποτιμήσεις του νομίσματος μας (σε τεχνητό πληθωρισμό κλπ), χωρίς να αναγκασθούμε να «αποβιομηχανοποιήσουμε» τη χώρα μας - καταστρέφοντας εντελώς την ανταγωνιστικότητα της Οικονομίας μας. Σήμερα όμως είναι πια πολύ αργά, αφού η καταστροφή έχει «επιτελεσθεί» και είναι αδύνατον πλέον, πόσο μάλλον εκτός του στενού χώρου «προστασίας» του Ευρώ, να επιβιώσουμε στηριζόμενοι στις δικές μας αποκλειστικά δυνάμεις. 

 

Εάν δεν βιαστούμε να εξασφαλίσουμε τις σωστές λύσεις, όσο ακόμη διαρκεί η διεθνής ύφεση (προηγούμενα άρθρα μας – για παράδειγμα άνοιγμα των αγορών της Ε.Ε. για τα ελληνικά προϊόντα, ουσιαστική βοήθεια για την ανάπτυξη του παραγωγικού μας ιστού - όχι απλά επιδοτήσεις κλπ), παραμένοντας «στατικοί» στην διαρκή αναζήτηση χρηματοδότησης του χρέους μας, θα χάσουμε εντελώς το «μέλλον» μας.

 

Η λήξη της κρίσης θα σημάνει την γεωμετρική ανάπτυξη των χωρών που επωφελήθηκαν «συγκριτικά» από την έλευση της, με αποτέλεσμα την αύξηση της «απόστασης» τους από την πλειοψηφία των υπολοίπων. Ίσως τότε να μην αγωνιούμε τόσο για την παραμονή μας στην Ευρωζώνη, όσο, αντίθετα, για την ενδεχόμενη υιοθέτηση, εκ μέρους κάποιων πλεονασματικών χωρών, ενός δικού τους «εθνικού» νομίσματος - αφού δεν θα έχουν πια την ανάγκη του Ευρώ για να εξυπηρετήσουν τα «αναπτυξιακά» και λοιπά σχέδια τους.      

 

Αθήνα, 28. Δεκεμβρίου 2009

Βασίλης Βιλιάρδος

viliardos@kbanalysis.com 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ ΜΑΣ

 

·          Η ΕΧΘΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η αίσθηση ότι επικρατεί το Δίκαιο, η εξάλειψη της συγκριτικής φτώχειας, η καταπολέμηση της αλαζονείας και η ισότιμη αντιμετώπιση όλων, απέναντι στους κοινούς κανόνες συμβίωσης, είναι οι βασικότερες προϋποθέσεις δημιουργίας «κοινωνικών» συνειδήσεων  25/12/2009

·          Σύγχρονες αποικίες μέσω οικονομικών κατακτήσεων: Ο αφανής εθνικός κίνδυνος από την υπερχρέωση του ιδιωτικού & δημόσιου τομέα της χώρας μας  8/3/2009  

·          Δημόσιο Χρέος: Μήπως θα πρέπει κάποτε να μας εξοφλήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση τις υποχρεώσεις της, επιτρέποντας μας να εξοφλήσουμε σωστά τις δικές μας;  23/4/2009  

·          Η ιδανική υποψήφια χώρα για τον παραδειγματισμό των υπολοίπων «εταίρων» της Ευρωζώνης: Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης ή μήπως μία δίκαιη απόφαση για την υπεράσπιση του ευρώ;  12/4/2009  

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
29 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
Σχόλια

29/12 18:42  romanov
Financial Times (FT.com): “Το πλέον αρνητικό επίπεδο της παραοικονομίας", σύμφωνα πάντα με την Deutsche Bank, “αντιστοιχεί στο 14,3318% του επίσημου ΑΕΠ. Στη Γερμανία η παραοικονομία αντιστοιχεί στο 14,6% του επίσημου ΑΕΠ, δηλαδή η χώρα βρίσκεται στα όρια του χειρότερου σεναρίου", με βάση την έρευνα της μεγαλύτερης γερμανικής τράπεζας.
30/12 11:58  Βασίλης Βιλιάρδος
Το γνωρίζω. Γράφτηκε και σε ελληνική ιστοσελίδα, η οποία ανέφερε σαν πιο έντιμες φορολογικά τις Γαλλία, Αυστρία και Ολλανδία. Η χώρα όμως είναι πολύ πιο ισχυρή από εμάς και μπορεί να αντέξει την όποια παραοικονομία της.

Επιχειρηματικά δε και σε σύγκριση με εμάς, είναι παράδεισος. Σήμερα δηλώνεις την εταιρεία που ιδρύεις σε έναν συμβολαιογράφο (δεν πας πουθενά αλλού) και αύριο εκδίδεις τιμολόγια, τα οποία εκτυπώνεις μόνος σου στον υπολογιστή σου.
01/01 17:42  romanov
Χρόνια Πολλά και ευτυχισμένο το 2010
01/01 22:57  ΣΟΛΩΝ (όχι ο σοφός)
Καλή Χρονιά και Χρόνια σας πολλά κ. Βασίλη!
01/01 23:03  shareholder-cs
Βασίλη ευχές απο μένα κι απο δω:

http://share-souris.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=21874&blid=358#commentsstart
04/01 11:38  Βασίλης Βιλιάρδος
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Καλή χρονιά, με υγεία και ευτυχία σε όλους. Υπάρχει μία καινούργια, ιστορική αυτή τη φορά, ανάλυση μου - δυστυχώς όχι και τόσο αισιόδοξη, αλλά μάλλον δύσκολο να συμβεί εδώ και φυσικά "απευκτέο" - στη διεύθυνση: http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/1649.aspx
04/01 11:53  cell
Καλή Χρονιά αγαπητέ!
Ευχές και για την ονομαστική σας εορτή προσφάτως.
04/01 12:17  zachmour
Καλημέρα και Καλή Χρονιά!
Διαβάζω εδώ και καιρό τα άρθρα σας και συμφωνώ απόλυτα με αυτά που γράφετε. Θα ήθελα όμως να προχωρήσουμε στο δια ταύτα. Έτσι όπως τα περιγράφετε λύση δεν υπάρχει. Έχουμε αρνητικό ισοζύγιο εισαγωγών εξαγωγών το χρέος αυξάνει. Ακόμα και αν περιορίσουμε το ρυθμό αύξησής του αυτό θα αυξάνει ενώ κατά πάσα πιθανότητα θα πέσει και το ΑΕΠ οπότε θα έχουμε αύξηση του αριθμητή και μείωση του παρονομαστή. Λέτε επίσης ότι η Ε.Ε. δεν γίνεται να μας αποπέμψει. Και λέτε επίσης ότι οδηγούμαστε προς το να γίνουμε ένα κράτος δορυφόρος της Ε.Ε. (ή καλύτερα της Γερμανίας) έχοντας χάσει πλήρως την Εθνική μας ανεξαρτησία.

Το να βγούμε από το ευρώ από μόνοι μας είναι εφικτό? Σε ένα άρθρο σας είχατε γράψει ότι θα ήταν καταστροφικό και για εμάς αλλά και για την Ε.Ε. Για την Ε.Ε. το καταλαβαίνω ως ένα βαθμό αλλά για εμάς που ούτως ή άλλως βαίνουμε προς την καταστροφή μήπως θα ήταν το λιγότερο κακό δεδομένου ότι η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων μας δεν υπάρχει ούτε μία στο εκατομμύριο να επανέλθει υπό τις τρέχουσες συνθήκες αλλά θα χειροτερεύει κιόλας? Μία λύση δηλαδή όπου θα είμαστε Κράτη μέλη της Ε.Ε. αλλά όχι του Ευρώ.

Καλή Χρονιά με Υγεία...
04/01 12:24  zachmour
Και ένα σχόλιο για τους δείκτες της Αργεντινής που γράφετε στο σχετικό άρθρο. Αναφέρετε τη διακύμανσή τους προ κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της κρίσης αλλά θα έπρεπε φαντάζομαι να υπάρχει δίπλα και να σταθμίζει τους δείκτες και η ισοτιμία Ευρώ ή δολαρίου με το εκάστοτε τοπικό νόμισμα γιατί μπορεί για παράδειγμα να έχει ανέβει σημαντικά ο δείκτης στην Αργεντινή σε σχέση με τα χαμηλά της περιόδου 1999-2002 αλλά τι αξία έχει το νόμισμα τώρα σε σχέση με τότε... Το λέω γιατί υπάρχει μία κουβέντα για το αν θα έπρεπε κανείς αυτήν την περίοδο να έχει μετρητά στην Τράπεζα, μετρητά στο σεντούκι, μετρητά σε ξένη χώρα ή μετοχές εταιρειών που σύμφωνα με αρκετούς θα έχουν αξία ότι και αν συμβεί στο νόμισμά μας.
04/01 16:34  shareholder-cs
Zαχαρία τα πράγματα για την οικονομία μας είναι μαύρα κι άραχνα αλλά οχι αδιέξοδα.
Στο λέω έχοντας μελετήσει τα νουμερα

Θέλουν όμως κατ αρχάς συνειδητοποίηση απο το λαό του σημείου που βρισκόμαστε στην ακρη του γκρεμού, και απο κει και πέρα , ηγεσία με όραμα που περνά προς τα κάτω, ωστε να πείσει και για μια άλλη πορεία και για θυσίες, θέλει φυγή προς τα εμπρός με επιχειρηματικότητα και προσέλκυση ξένων επενδυσεων ΠΑΝΤΙ ΤΡΟΠΩ, συστράτευση και ανάτασητης κοινωνίας και reengineering της οικονομίας απο μηδενική βάση.

Φυσικά με διαχειριστικά πασαλλείματα οπως αυτά που επι του παρόντος επιχειρούνται (καθώς δεν εχουμε δει ακόμα ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές) ισως πάμε ένα δυο βήματα πιο πίσω απ το γκρεμό αλλά δεν είναι μόνιμη λύση, καθώς η αυξητική δυναμική του χρέους μας σπρωχνει σταθερά και αναπόδραστα προς στο γκρεμό...
04/01 17:10  ΜΥΑΛΟ
Αγαπητοί, βαρέθηκα και δεν γράφω πολλά πια. Εκείνο που με προβληματίζει είναι ένα:

Από μια σκέψη όλων των πραγμάτων, καταλήγω ότι ο πιο εύκολος δρόμος για τη χώρα θα ήταν Αργεντινή, Ρωσία, δηλαδή χρεοκοπία και δραχμή. Θα λύνονταν πολλά προβλήματα ως γόρδιος δεσμός και θα μπορούσαμε να κάνουμε restart με άλλες προοπτικές πολύ πιο αρμονικές στις ιδιαιτερότητες της χώρας και πολύ πιο ρεαλιστικές.

Εφόσον το σκέφτομαι εγώ λοιπόν, φαντάζομαι ότι το σκέφτονται και οι ταγοί.
04/01 17:14  ΜΥΑΛΟ
Για εμένα το πρόβλημα δεν είναι τόσο αυτό, όσο το γεωπολιτικό με τον αιώνιο κακό μας γείτονα. Αν καταλήξουμε σε χρεοκοπία- είτε ηθελημένη, είτε μη ηθελημένη- ο κακός μας γείτονας θα βρει την ευκαιρία που δεν θα ξαναέβρισκε ποτέ, ΑΝ ΘΕΛΕΙ. Διότι θα είμαστε μόνοι μας, θα είμαστε το κακό πρόβατο. Ποιος να σε βοηθήσει, αν του έχεις φάει τα χρωστούμενα. Αυτό είναι που με προβληματίζει πιο πολύ.
04/01 17:17  Frixos
Καλή Χρονιά κ. Βιλιάρδε
04/01 17:18  Stoc..kos...
Για αυτο τον λογο που ειπες μυαλο δεν θα χρεωκοπησουμε...Πολυ απλα θα μπουν οι 'βασεις' για να λυθουν στο απωτερο μελλον τα γεωπολιτικα 'προβληματακια μας...Οπως καταλαβαινεις χωρις δικαιωμα ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ...Απλα θα σκυψουμε και θα περιμενουμε..
04/01 17:24  ΜΥΑΛΟ
Αν διαβάσεις το link που κάνει παραπομπή ο Βασίλης Βιλιάρδος στα σχόλιά του, θα δια βάσεις πολλές ομοιότητες με την Αργεντινή.

Κυριότερη; Σταθερή ισοτιμία πέσο με δολάριο, όπως και εμείς σταθερό ευρώ. Μη δυνατότητα υποτίμησης. Κατάρρευση Αργεντινής όταν υποτιμήθηκε το ρεάλ στη Βραζιλία κατά 50%. Σκέψου να κάνει κάτι ανάλογο αργότερα ο Ερντογάν. Μας πέθανε. Μόνο ο τουρισμός που θα μας πάρει το μεγαλύτερο κομμάτι φτάνει. Και όχι μόνο. Παράδειγμα ο ΤΙΤΑΝΑΣ. Ήδη φθηνότερο τουρκικό τσιμέντο του παίρνει μεγάλα μερίδια στα Βαλκάνια. Σκέψου υποτίμηση της τούρκικης λίρας, πόσο πιο ανταγωνιστικά θα κάνει τα Τουρκικά προϊόντα έναντι των ελληνικών.

Υ.Γ.: Άσε που θα χτυπήσει έτσι τη μεγαλύτερη Τράπεζα της Ελλάδας, την Εθνική. Υποτιμώντας ουσιαστικά τα κέρδη της απ' την Τουρκία.
04/01 17:38  Stoc..kos...
Το εχω διαβασει φιλε μυαλο αλλα δεν μπορουμε να συγκρινουμε το πεσος με το ευρο για λογους που γνωριζεις,δεν υπαρχει αλλη λυση για το συστημα ευρωπη...και δεν θα χασουν τα λεφτα τους και ο μπαμπουλας θα εχει δεσει τον γαιδαρο του... Ελλαδα-Τουρκια στα ποδαρακια του χωρις μα και μου οσο αφορα τις επιδιωξεις του στην περιοχη...
04/01 18:21  Ydroxoos
Αγαπητε ΜΥΑΛΟ βλεπω οτι και εσυ με την σειρα σου ερχεσε στα λογια μου που εδω και τοσο καιρο τα γραφω.
Βεβαια εγω προκαμμα να τα ριξω στην κυκλοφορια λογω ας πουμε εσωτερικης πληροφορισης κατι το οποιο δεν αρνηθικα.
Πριν αρκετες μερες εγραψα οτι το προβλημα τις Ελλαδος την συγκεκριμενη στιγμη ειναι πολυ ευκολο να λυθει πλην ομως απορισα γιατι δεν το λυνουν.Η απορια φυσικα ειναι προφαση.
Ας αφισουμε λοιπον ο χρονος να δειξει αν τελικα στον σχεδιασμο τους οι ΑμερικανοΡωσσοι ηταν σωστοι και οι ΓερμανοΓαλλοι κανανε το λαθος.Οπως και να εχει δεν ειναι και τοσο τραγικο το μελλον θα ελεγα.Εκτος βεβαια και αν ο σχεδιασμος στην πορεια αλλαξει και ο δρομος οδηγησει αλλου.
Σε ενα πραγμα σιγουρα που θα πρεπει να παραδεχτω τον Σαμαρα ειναι οτι γνωριζει αλλα δεν μιλαει.Σε ενα δευτερο οτι ο Καραμανλης επαιξε σπουδαια τον ρολο του.Και σε ενα τριτο οτι η σειρα του Παπανδρεου να ερθει δεν ηταν τυχαια διοτι δεν ειναι φιλοΑμερικανος αλλα Αμερικανος.

Για τα επιπλεον θα εχουμε τον χρονο να τα αναλυσουμε
04/01 18:35  Stoc..kos...
Εμενα ουτε αγαπητε, ουτε αγαπουλακι μου που λεει και ο μακαρος,ουτε τιποτα...ντροπη σου ειματε και σοι!
04/01 18:46  Ydroxoos
Καλα μωρε μην το παιρνεις και κατακαρδα.
Ειπα να το ριξω ολιγον κυριλε λογω χωρου.
Λεω εδω θα εχει υψηλη κοινωνια και τα ρεστα.Αμαν πια ολα να τα παρεξηγησετε.

Παντως μετα που το διαβασα αυτο το αγαπητε πολυ αδελφιστικο μου φανεικε.Να το διαγραψετε διοτι μπετατζηδες στο επαγγελμα
04/01 18:48  Stoc..kos...
Ελα να την κανουμε διακριτικα πριν μας διωξουν... βουρ στο καφενεδακι!
04/01 19:12  romanov
Η Αργεντινή υποτίμησε το νόμισμα της, έλυσε για λίγο το πρόβλημα της και σήμερα είναι σε παρόμοια κατάσταση. Εγώ πιστεύω ότι αν δούμε ξανά δραχμή, θα είναι έγκλημα. Δεν είμαστε η μοναδική χώρα με τέτοια προβλήματα στην Ευρώπη. Η λύση είναι ο πληθωρισμός σε όλη την Ευρώπη και τίποτα άλλο. Ο αδύναμος κρίκος δεν είναι η Ελλάδα, αλλά η κεντρική τράπεζα που θέλει ακριβό το Ευρώ, όπως έγραφε σε άλλο άρθρο
04/01 22:24  shareholder-cs
Αγαπητέ romanov εν πολλοίς συμφωνώ μαζί σου .
Η λύση της φυγής απο το ευρώ και μιας χοντρής υποτίμησης είναι καθαρά ""λύση(;;)"" ΗΤΤΑΣ.

Το κυριότερο: ΔΕΝ ΛΥΝΕΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Μετά απο ελάχιστα χρόνια βολέματος(;)αλλά και κυριολεκτικά εξαθλίωσης του μισού πληθυσμού, το πρόβλημα θα ξανάρθει διότι δεν είμαστε μια οικονομία με ισχυρή παραγωγή και έμφαση στις εξαγωγές, ωστε να ανακάμψουν, απλώς αυτοκαναλώνουμε το μεγαλύτερο ποσοστό απ οτι παράγουμε. Αρα με χαμηλή αγοραστική δυναμη του πληθυσμού η εσωτερική κατανάλωση θα καταρεύσει άμεσα αλλά και ενδεχομένως η παραγωγή μας να μη μπορέσει-προλάβει να την αντικαταστήσει την εσωτερική αγορά άμεσα με εξαγωγές.
Δεν είναι εύκολο μόνο με κάπως χαμηλότερες τιμές να διεισδύσεις σε αγορές που δεν βρίσκεσαι ήδη, άσε που χρειάζεται ρευστότητα για χρηματοδότηση της πίστωσης, δηλαδή δύσκολα πράγματα με τη τραπεζική στρόφιγγα κλειστή.

Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας κατάστασης θα είναι ενδεχομένως ακόμα περισσότερη αποβιομηχάνιση και απώλεια παραγωγικού ιστού καθώς ήδη οι αντοχές των εταιρειών μας είναι περιορισμένες και δεν μπορείς να κάνεις πολλά με το σταθερό κόστος.
Τέτοιο σενάριο θα είναι δηλαδή πλήρης καταστροφή ...
05/01 09:11  zachmour
Καλημέρα Χρήστο,
αν γυρνούσαμε σε δραχμές η αγοραστική μας δύναμη σε σχέση με τα εγχώρια προϊόντα δεν θα υποχωρούσε αισθητά. Εκεί που θα υπήρχε το μεγάλο ζόρι θα ήταν με τα εισαγόμενα. Τώρα έχω κλείσει εισιτήρια για το Φεβρουάριο για Ρώμη με 141 Ευρώ πήγαινε έλα για δύο άτομα και ξενοδοχείο με 85 ευρώ. Σύνολο: 396ευρώ 2 άτομα 3 διανυκτερεύσεις στη Ρώμη. Αγοράζεις netbook με 199 ευρώ. Αυτά είναι που θα μας κοπούν μαχαίρι με μία πιθανή επάνοδο στη δραχμή. Τα πορτοκάλια Κορινθίας θα έχουν περίπου την ίδια τιμή αναλογικά με το μισθό μας σε μία τέτοια περίπτωση. Αντίθετα τα πορτοκάλια Ισπανίας θα ακριβύνουν.

Θα είναι ένα είδος έντονου προστατευτισμού της εγχώριας παραγωγής έναντι των εισαγόμενων προϊόντων με side effect το χαμηλότερο standard of living. Λιγότερα laptop, LCD τηλεοράσεις, αυτοκίνητα, playstation, λιγότερα ταξίδια στο εξωτερικό. Λογικά θα έχουμε και λιγότερους μετανάστες προς τα εμάς και περισσότερους από εμάς...
05/01 09:13  zachmour
Το μεγαλύτερο έγκλημα θα είναι να πουλήσουμε όλα τα ασημικά μας τώρα και να χάσουμε πλήρως την εθνική μας κυριαρχία και μετά να γυρίσουμε και στη δραχμή. Αν είναι να γυρίσουμε στη δραχμή τουλάχιστον ας το κάνουμε πριν ξεβρακωθούμε τελείως...
05/01 12:08  Βασίλης Βιλιάρδος
zachmour
(α) Κατά την άποψη μου, είναι εφικτό να βγούμε μόνοι μας από το €, παραμένοντας στην Ε.Ε. - πιστεύω ότι θα συμφωνούσε σήμερα η Κομισιόν. Νομίζω όμως ότι είναι πια πάρα πολύ αργά, αφενός μεν επειδή συνεχίζεται η ύφεση/παγκόσμια αναδιανομή εισοδημάτων (ενώ η «αποβιομηχανοποίηση» μας δεν είναι μία εύκολα ανατρέψιμη διαδικασία – πόσο μάλλον με αποκλειστικά δικά μας μέσα και με χαμένες εξαγωγικές αγορές), αφετέρου δε γιατί απλά και μόνο η υποψία ενός τέτοιου ενδεχομένου εκ μέρους των κερδοσκόπων (δεν τους θεωρώ βέβαια «κακούς», η δουλειά τους είναι), θα μας κατέστρεφε εντελώς, πριν προλάβουμε να κάνουμε έστω τα ελάχιστα απαιτητά.

Στο παράδειγμα της Αργεντινής, η σταθερή ισοτιμία του νομίσματος της με το δολάριο ήταν ουσιαστικά σαν να είχε το δολάριο δικό της νόμισμα – όπως εμείς το €, αφού η Ε.Ε. δεν είναι άριστος νομισματικός χώρος, δεν έχουμε κοινή δημοσιονομική πολιτική κλπ. Εάν είχε επιλέξει την ελεύθερη διακύμανση του νομίσματος της πριν από το 1998 (εμείς πριν από το 2004), θα είχαν αμβλυνθεί αρκετά οι συνέπειες της κρίσης της.

Η «υποτίμηση» όμως δεν είναι απαραίτητο να επιβάλλεται «άνωθεν» – μπορεί να αποφασίζονται ηθελημένα τα «ευεργετικά αποτελέσματα» της. Για παράδειγμα, «εθελούσια» μείωση των αμοιβών, ειδική επιδότηση των εξαγωγών, μικρότερο ΦΠΑ για τα αμιγώς ελληνικά τρόφιμα (η Γερμανία έχει, σωστά, δύο είδη ΦΠΑ – ένα χαμηλό για τα είδη πρώτης ανάγκης και ένα πού υψηλότερο για τα υπόλοιπα), κλπ. Τέλος, μην ξεχνάτε ότι η Αργεντινή δεν υποτίμησε μόνο το νόμισμα της – «περιέκοψε» πάνω από το 50% των χρεών της, πληρώνοντας μάλιστα το υπόλοιπο 50% μακροπρόθεσμα και άτοκα (η αναφορά σας στα «ασημικά» και στη δραχμή είναι εξαιρετική – όπως και πολλές των υπολοίπων που σχολίασαν το θέμα).

(β) Για τους χρηματιστηριακούς δείκτες της Αργεντινής, μάλλον έχετε δίκιο για τη «στάθμιση». Ο δείκτης αυξήθηκε λογικά πολύ περισσότερο μετά την κρίση, εάν συμπεριλάβουμε την τεράστια υποτίμηση του νομίσματος.
05/01 12:15  shareholder-cs
Βασίλη νομίζω οτι όντες εντός ΕΕ -με ή χωρίς ευρώ- δεν μπορούμε να πάμε σε πολιτικές προστατευτισμού της τοπικής παραγωγής οπως επιδοτησεις εξαγωγών και ειδικό φορολογικό καθεστώς για Ελληνικά προιόντα. Αλλωστε αυτά είναι δεκανίκια, δεν είναι μόνιμες λύσεις.
05/01 12:22  shareholder-cs
Ζαχαρία όλα τα "ασημικά" και να τα πουλήσουμε δεν πληρώνουμε τους τόκους ούτε ενός έτους. Εκει βρισκόμαστε...
Απο κει και πέρα για το "η αγοραστική μας δύναμη σε σχέση με τα εγχώρια προϊόντα δεν θα υποχωρούσε αισθητά" θα σου πώ κάτι απλό: Ποια θα είναι για τα νοικοκυριά η εκτίναξη στις δόσεις για τα στεγαστικά δάνεια σε ευρώ;
Και με τι επιτόκια θα βαδίσει απο κεί και μετά η οικονομία (σκέψου το πληθωρισμό...)
05/01 12:45  Βασίλης Βιλιάρδος
Δεν ανέφερα κανέναν «τυπικό» προστατευτισμό, αν και δεν πρέπει να είμαστε «δογματικοί». Οι επιδοτήσεις εξαγωγών αφορούν την επιδότηση των θέσεων εργασίας, όπως συνηθίζουν πολλές άλλες χώρες (στην παραγωγή φωτοβολταϊκών, για παράδειγμα, οι θέσεις εργασίας επιδοτούνται με 150.000 € το χρόνο).

Η μικρότερη επιβάρυνση ΦΠΑ για τρόφιμα, θα αφορούσε φυσικά και τα εισαγόμενα – εμείς όμως οφείλουμε να αγοράζουμε τα ελληνικά, ενισχύοντας τα, ενώ όλα όσα εισάγουμε θα μπορούσαν να αντικατασταθούν σε μεγάλο βαθμό με ελληνικά (οι Έλληνες παραγωγοί θα είχαν πολύ μεγαλύτερα κίνητρα και προϋποθέσεις για να παράγουν νέα προϊόντα).

Για τη γεωργία, την οποία δυστυχώς υποτιμάμε, κοίταξε αν θέλεις το

http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/1343.aspx
05/01 13:06  zachmour
φαντάζομαι ότι τα επιτόκια θα πάνε στα επίπεδα της δεκαετίας του 90. Για όσους έχουν ήδη δάνεια σε ευρώ ή σε οποιοδήποτε νόμισμα τα πράγματα θα είναι εξαιρετικά σκούρα.

Για τα ασημικά συμφωνώ απολύτως. Όλη τη ΔΕΗ την ΕΥΔΑΠ τον ΟΤΕ τα ΕΛΠΕ και κάνουν δεν κάνουν 10δις το μερίδιο που έχουμε. Οι τόκοι μόνο είναι σαφώς παραπάνω. Άρα γιατί τόση πίεση να τα δώσουμε και αυτά?

Για την έξοδο από το Ευρώ εξακολουθώ να πιστεύω ότι αν θεωρείται δύσκολο να σώσουμε την παραγωγή μας ακόμα και με την έξοδο από το Ευρώ τότε παραμένοντας μέσα είναι σαν να της κάνουμε την κηδεία της.
05/01 13:22  shareholder-cs
Ζαχαρία δες το αρθρο που πριν λίγο ανάρτησα
http://shareholder-cs.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=21920&blid=14#commentsstart
05/01 15:42  Ydroxoos
Μιας και διετελεσα στα νιατα μου κατι σαν διαχειριστης καπου(νοσοκομειο) και γνωριζοντας εκ των εσω ορισμενα πραγματακια και φυσικα περα απο την πλακα που κανω ως συνηθος.
ΑΥΤΗ η συγκεκριμενη περιοδος ειναι η ιδανικη για να λυση καποιος το προβλημα καταρχιν του ελλειματος
Απο εκει και μετα η λυση θα ηταν η δημιουργια ενος οργανσμους διαχειρισεις της περιουσιας του κρατους.
Την στελεχωση του οποιου ομως εχω αρκετες αμφιβολιες γιατι η ασχετους(οικονομοκογους) εχουμε η σχετικους αετονυχιδες.Δυστιχος εδω και πολλα χρονια επικρατει η συνομοσια των μετριων
05/01 18:58  romanov
shsreholder
Και λύση ήττας να ήταν, δεν θα είχα αντίρηση. Αλλά δεν είναι λύση, οπότε καλύτερα να μην το συζητάει κανείς.
09/01 14:27  romanov
Π. Καψής, ΤΑ ΝΕΑ, 9.1.2010
Την Τετάρτη που μας πέρασε ένας από τους πιο έγκυρους οικονομικούς αναλυτές στον κόσμο, ο Μάρτιν Γουλφ, ασχολήθηκε στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» με το ευρώ, τις αδύναμες οικονομίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας και βέβαια την αφεντιά μας. Στον πυρήνα του προβληματισμού του ήταν η άνιση συνύπαρξη στην ΟΝΕ οικονομιών με υψηλή ανταγωνιστικότητα όπως η γερμανική με οικονομίες όπως η ελληνική που αγωνίζονται να επιβιώσουν.

Το ιστορικό των ελλειμμάτων χάρη στα οποία έχουμε επιβιώσει μέχρι σήμερα λίγο πολύ το γνωρίζουμε. Ο Γουλφ ωστόσο κάνει μια κρίσιμη παρατήρηση. Ότι δηλαδή το πρόβλημα δεν είναι απλώς ή μόνο το δημόσιο χρέος, όσο το εξωτερικό μας έλλειμμα- με απλά λόγια το ότι εξάγουμε πολύ λιγότερα από όσα εισάγουμε. Αυτή η αδυναμία της πραγματικής οικονομίας που τη συγκαλύπταμε όλα αυτά τα χρόνια με τον δανεισμό και τη φούσκα των ακινήτων οδηγεί σήμερα στην ύφεση και στην έκρηξη του δημόσιου ελλείμματος.

Αν η Ελλάδα ήταν εκτός ευρώ θα είχαμε βέβαια κάνει προ πολλού υποτίμηση και με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα είχαμε επανέλθει σε ισορροπία, καθώς τα ελληνικά προϊόντα θα γίνονταν πιο φτηνά ενώ οι εισαγωγές θα ήταν ακριβότερες. Σήμερα αυτή η διέξοδος δεν υπάρχει. Ακόμα χειρότερα, η τιμή του ευρώ επηρεάζεται κυρίως από τις επιδόσεις της Γερμανίας και των άλλων ισχυρών της Ευρωζώνης. Έτσι αντί για την υποτίμηση που χρειάζεται η Ελλάδα έχουμε ανατίμηση. Οι εισαγωγές δηλαδή γίνονται πιο φτηνές, ενώ τα ελληνικά προϊόντα ακόμα ακριβότερα!

Ποιό θα είναι το μέλλον μας λοιπόν; Δύσκολα μπορεί να το προβλέψει κανείς. Άλλωστε τα κόμματα και η κυβέρνηση αντιμετωπίζουν την επερχόμενη λιτότητα με τη νοοτροπία της δεκαετίας του ΄90: σαν κάτι αναγκαίο αλλά περαστικό.

Στην πραγματικότητα αυτό που έχουμε μπροστά μας είναι μια δομική κρίση του αναπτυξιακού μας μοντέλου. Αν δεν αλλάξει ριζικά ο προσανατολισμός μας- ή αν δεν υπάρξει μια νέα πολιτική διαπραγμάτευση για την ΟΝΕ και τις αδύναμες οικονομίες- τότε αργά ή γρήγορα η θέση μας στη ζώνη του ευρώ θα

Σχετικά με το blog
Μακροοικονομικά θέματα, πολιτικές απόψεις και μικροοικονομικές αναλύσεις.
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις