Βασίλης Βιλιάρδος
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Λίγα λόγια για εμένα
Είμαι οικονομολόγος, πτυχιούχος της ΑΣΟΕΕ Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Έχω εκδώσει το βιβλίο «Υπέρβαση Εξουσίας» και γράφω οικονομικές αναλύσεις σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ. Πρόσφατες εκδόσεις "Η κρίση των κρίσεων" σε τρία βιβλία.
Σύνδεσμοι


ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ
3568 αναγνώστες
Δευτέρα, 1 Φεβρουαρίου 2010
13:39

Ανεξάρτητα από τα προβλήματα της «καθημερινότητας», όπως η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και οι «επιπλοκές» της, οι δημοσιονομικές αναταράξεις, αυτό που οφείλει να μας απασχολεί εντονότερα είναι η ελεγχόμενη μείωση του βιοτικού μας επιπέδου.   

 

**************

 

Διαβάζοντας τα γεγονότα, όλα αυτά δηλαδή που συμβαίνουν σήμερα, «πίσω από τις γραμμές», έχουμε την εντύπωση ότι απασχολούμαστε δυσανάλογα με την «εικονική» πραγματικότητα τους. Κατά την άποψη μας, βιώνουμε μεν μία αρκετά επώδυνη διαδικασία (αντιμετωπίζοντας τόσο την παγκόσμια χρηματοπιστωτική, όσο και τις πρώτες δημοσιονομικές κρίσεις), όχι όμως την τελική μορφή της - η οποία εντοπίζεται στην εξισορρόπηση του βιοτικού επιπέδου μας, με το αντίστοιχο πολύ φτωχότερων από εμάς περιοχών του πλανήτη.

 

Το 2010 θα είναι αναμφίβολα ένα «μοιραίο» έτος για την παγκόσμια Οικονομία, ενώ πιθανότατα η αναγγελθείσα από το ΔΝΤ ανάπτυξη, η οποία λέγεται ότι θα ακολουθήσει γρηγορότερα από το αναμενόμενο, θα περιορισθεί στις ασιατικές χώρες - στις χώρες που παράγουν δηλαδή και κυρίως στην Κίνα, η οποία αναπτύσσεται ήδη με 8,7%.     

 

Παρά το ότι λοιπόν αναγνωρίζουμε τις ωφέλειες της παγκοσμιοποίησης, ειδικά για τα ασθενέστερα, μη ανεπτυγμένα κράτη, θεωρούμε ότι θα ήταν προτιμότερο για όλους, θετικότερο καλύτερα, εάν επιλεγόταν ο έλεγχος του ρυθμού της – η μερική αποπαγκοσμιοποίηση δηλαδή. Έτσι, αφενός μεν θα προσαρμόζαμε τις ανάγκες μας σταδιακά στις νέες συνθήκες που «διαγράφονται» μπροστά μας, αφετέρου δε θα περιοριζόταν ο κίνδυνος της καταστροφικής έκρηξης μίας νέας «υπερβολής» (φούσκας), η οποία είναι εξαιρετικά πιθανόν να συμβεί - με «επίκεντρο» ξανά την Κίνα.

 

Από την άλλη πλευρά, η ελεγχόμενη μείωση του βιοτικού επιπέδου μας, καθώς επίσης η αποφυγή της χρεοκοπίας πολλών ευρωπαϊκών χωρών, η οποία θα συνέβαλλε τα μέγιστα στην «αυτοκατάλυση» της Ε.Ε., είναι εφικτή μόνο με τη βοήθεια του πληθωρισμού. Τα υψηλά επίπεδα πληθωρισμού μειώνουν τις πραγματικές επιβαρύνσεις των «αριθμητικών» χρεών, αφού λειτουργούν, κατά κάποιον τρόπο, σαν μία «έμμεση» φορολόγηση, περιορίζοντας ουσιαστικά την αγοραστική ικανότητα των λαών. Η τεράστια διαφορά εδώ, σε σχέση με την «πραγματική» φορολόγηση, είναι το ότι δεν δημιουργούν κοινωνικές αναταραχές, ούτε χρειάζονται «επίπονες» κοινοβουλευτικές αποφάσεις.

 

Δυστυχώς η «άριστη» λύση, η αναδιανομή των εισοδημάτων από αυτούς που δεν μπορούν να τα καταναλώσουν (πολυεθνικές, τράπεζες, πλεονασματικές χώρες, υπερβολικά πλούσιοι πολίτες κλπ), προς τους εισοδηματικά ασθενέστερους, προς όφελος της ανάπτυξης μέσω της κατανάλωσης (η οποία δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για επενδύσεις «εντάσεως εργασίας») δεν είναι εφικτή, όσο τουλάχιστον βασιλεύει ο κυρίαρχος του σύμπαντος: το ανεξέλεγκτο υπερεθνικό κεφάλαιο, με το οποίο δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί ούτε η Πολιτεία.      

 

Γνωρίζοντας λοιπόν ότι είναι «ουτοπικό» να αναφερόμαστε σε οτιδήποτε άλλο, όπως για παράδειγμα στη φορολόγηση/έλεγχο του τοκογλυφικού κεφαλαίου, στην εθελουσία «μεταφορά» χρημάτων από τις πλεονασματικές προς τις ελλειμματικές Οικονομίες ή στην έξοδο μίας χώρας της Ευρωζώνης από το κοινό νόμισμα, χωρίς να διακινδυνεύσει η συνοχή της ΕΕ ή το Ευρώ, θα πρέπει το συντομότερο δυνατόν να «συμβιβαστεί» η ΕΚΤ με την ιδέα του πληθωρισμού. Το γεγονός αυτό σημαίνει χαμηλά επιτόκια και παράταση των μέσων στήριξης, ακόμη και αν διαπιστωθεί μία κάποια οικονομική ανάπτυξη εντός της ΕΕ - η οποία όμως, όπως συμβαίνει και στις Η.Π.Α., δεν θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, αλλά απλά θα μεταθέσει το πρόβλημα επαυξημένο στο μέλλον.     

 

Κρίνουμε σκόπιμο λοιπόν να επαναφέρουμε ένα παλαιότερο άρθρο μας, στον επίλογο του οποίου αναλύεται εν μέρει η, κατά την υποκειμενική μας άποψη,  αναγκαιότητα μίας μερικής αποπαγκοσμιοποίησης.

 

Αθήνα, 01. Φεβρουαρίου 2010

Βασίλης Βιλιάρδος

viliardos@kbanalysis.com

 

ΠΡΟΣΦΑΤΟ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ ΜΑΣ

 

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ: Η ανάγκη περιστολής των κρατικών δαπανών, η «συγκράτηση» των αμοιβών, η εξισορρόπηση του εμπορικού ισοζυγίου, η κερδοφορία των εθνικών επιχειρήσεων, ο περιορισμός των δημοσίων επενδύσεων και οι απαιτήσεις μας από την ΕΕ  30/1/2010 

 

Ο ΑΔΥΝΑΜΟΣ ΚΡΙΚΟΣ: Η «εγκληματική εμμονή» της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας στη διατήρηση της υψηλής τιμής του Ευρώ, απέναντι στα υπόλοιπα «ανταγωνιστικά» νομίσματα του πλανήτη, είναι πολύ πιθανόν να σημάνει την αρχή του τέλους της Ενωμένης Ευρώπης  19/12/2009

 

 

Ο μεταλλαγμένος ιός σε πορεία αυτονόμησης

Αθήνα, 23. Μαΐου 2009

 

Σύμφωνα με όλα όσα μέχρι στιγμής φαίνονται, ο μεγάλος κίνδυνος, οι μαζικές αναλήψεις δηλαδή τρομοκρατημένων καταθετών από τα ταμεία των τραπεζών, έχει πλέον εκλείψει. Επίσης, δεν διαπιστώνεται η τάση «εξιδανίκευσης του ξεχρεώματος» από το σύνολο των ανθρώπων, η οποία θα δημιουργούσε έντονες αποπληθωριστικές πιέσεις και θα μας οδηγούσε στην «παγίδα ρευστότητας».

                                     

Σε πλήρη «δυσαρμονία» όμως με το παρελθόν (Μεγάλη Ύφεση), παρατηρούμε ότι κάποιες μεγάλες τράπεζες προσπαθούν να ξεχρεώσουν, απορροφώντας συνεχώς μεγάλες ποσότητες χρημάτων από τις αγορές και απειλώντας, αυτές πλέον, το σύστημα. Μήπως λοιπόν έχουν αντιστραφεί οι συνθήκες του 1930 και δεν είναι οι πανικοβλημένοι καταθέτες που αποσύρουν τα χρήματα τους από τις τράπεζες, αλλά οι πανικοβλημένες τράπεζες που αποσύρουν τα χρήματα τους από τις αγορές;

 

Αναλύοντας τα γεγονότα με τη σειρά, αποφεύγοντας τα βιαστικά συμπεράσματα, αυτό που αμέσως διαπιστώνεται είναι πως οι εμπορικές τράπεζες, παρά το ότι έχουν στη διάθεση τους δάνεια με μηδενικό κόστος (επιτόκιο) από τις κεντρικές τράπεζες (Fed, Ευρωπαϊκή KT, Τράπεζα της Αγγλίας, Τράπεζα της Ιαπωνίας), έχοντας ήδη ενισχυθεί από τα κράτη με πολλά χρήματα, παίρνουν μόνο όσα χρειάζονται για την εξασφάλιση τους (κεφαλαιακή επάρκεια) και όχι για να δανείσουν τους πελάτες τους.

 

Εάν όμως όλα είναι υπό έλεγχο στην Οικονομία, εάν ακόμη και τα χρηματιστήρια ανεβαίνουν προεξοφλώντας το τέλος της κρίσης (κατά την περιρρέουσα άποψη – η πραγματική οικονομία και η «υπερβάλλουσα» ρευστότητα, η οποία επηρεάζει καταλυτικά τα χρηματιστήρια, είναι δύο εντελώς διαφορετικές έννοιες), τότε γιατί οι τράπεζες διστάζουν να πάρουν τα δωρεάν χρήματα και να τα δανείσουν, εξασφαλίζοντας ξανά τεράστια κέρδη; Γιατί δεν εκμεταλλεύονται τις νέες συνθήκες «carry trade» (των δανείων δηλαδή σε ένα νόμισμα με μηδενικό επιτόκιο και των επενδύσεων αλλού, με μεγαλύτερο επιτόκιο), οι οποίες διεύρυναν τις συγκεκριμένες διευκολύνσεις που κάποτε παρέχονταν μόνο από την Ιαπωνία;

 

Έχουν γίνει απλά πιο προσεκτικές ή μήπως δεν έχουν πεισθεί ότι τα προβλήματα έχουν περάσει; Γιατί αποφεύγουν να προσφέρουν (κυρίως) μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια; Μήπως επειδή φοβούνται ότι θα επικρατήσει το σενάριο του αποπληθωρισμού και στη συνέχεια υπερπληθωρισμός; (υπενθυμίζουμε εδώ ότι ο αποπληθωρισμός δημιουργείται, όταν οι δανειστές ή οι οφειλέτες διαπιστώνουν ότι στην Οικονομία γενικά έχουν μαζευτεί πάρα πολλά χρέη). Ή μήπως έχουν δικαιολογημένα πανικοβληθεί, διαπιστώνοντας τη δυσκολία είσπραξης των απαιτήσεων τους (καθυστερήσεις αποπληρωμής δανείων κ.α.), αμέσως μετά από τις τρομακτικές απώλειες «ενεργητικού» (ενυπόθηκα δάνεια κλπ) που οδήγησαν αρκετές από αυτές στη χρεοκοπία ή στην αναζήτηση προστασίας από τα κράτη; 

 

Αποφεύγοντας να υποθέσουμε τις απαντήσεις σε τόσα δύσκολα ερωτήματα, αυτό που συμπεραίνουμε αβίαστα είναι πως, η ενδεχόμενη συνέχιση αυτής της κατάστασης από τις τράπεζες, θα οδηγούσε αναγκαστικά την πραγματική οικονομία σε βαθιά ύφεση. Οι κεντρικές τράπεζες λοιπόν, έχοντας προφανώς καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα, έκριναν σκόπιμο να παίξουν και το τελευταίο χαρτί τους: το «Quantitative Easing». Δηλαδή, αποφάσισαν να διαθέσουν ένα συγκεκριμένο ποσόν χρημάτων για την αγορά αξιόγραφων, εταιρικών ομολόγων, καθώς επίσης ομολόγων του δημοσίου από τις εμπορικές τράπεζες.

 

Έτσι, οι τράπεζες θα έχουν ακόμη μεγαλύτερη ρευστότητα στη διάθεση τους, μέρος της οποίας λογικά (κατά τους ιθύνοντες) θα υποχρεωθούν να δανείσουν στις επιχειρήσεις και στους ιδιώτες, για να τονωθούν οι επενδύσεις και η κατανάλωση. Η τράπεζα της Αγγλίας έχει αποφασίσει να διαθέσει 125 δις λίρες (όταν το εξωτερικό χρέος της είναι τετραπλάσιο του ΑΕΠ της), η Fed 300 δις $, η ΕΚΤ 60 δις € και η τράπεζα της Ιαπωνίας 1 τρις γεν.   

 

Όμως, η αγορά των αξιόγραφων και των ομολόγων υπόκειται, όπως όλα στην ελεύθερη οικονομία, στους κανόνες της προσφοράς και της ζήτησης. Επομένως, η ζήτηση ομολόγων εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών, παρά το ότι είναι «τεχνητή», θα έχει σαν αποτέλεσμα την άνοδο των τιμών τους, καθώς επίσης τη μείωση των αποδόσεων τους (επειδή η απόδοση είναι ποσοστιαία επί της τιμής πώλησης, όταν ανεβαίνει η τιμή πώλησης, περιορίζεται η απόδοση). Έτσι, επειδή οι αποδόσεις θα γίνονται «αμελητέες», οι εμπορικές τράπεζες θα αναγκάζονται κατά κάποιον τρόπο να πουλούν τα ομόλογα στις κεντρικές. Επομένως, θα αυξάνεται η ρευστότητα τους, η οποία οφείλει να επενδυθεί σε δάνεια, για να διατηρηθεί η κερδοφορία των ισολογισμών τους. Η υπερβάλλουσα όμως αυτή ρευστότητα θα διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία, ή μήπως θα ακολουθήσει τον κερδοσκοπικό δρόμο (για παράδειγμα το χρηματιστηριακό) και μάλιστα τον εντελώς βραχυπρόθεσμο, δημιουργώντας μία πρωτόγνωρη αγορά-καζίνο;      

 

Περαιτέρω, οι εντελώς νεωτεριστικές αυτές ενέργειες των κεντρικών τραπεζών θα έχουν και ένα δεύτερο αποτέλεσμα. Αυξανομένων των τιμών των αξιόγραφων και των ομολόγων, οι εμπορικές τράπεζες εγγράφουν «ξεκούραστα» κέρδη, είτε τα πουλούν, είτε τα αξιολογούν με τις νέες τιμές στους Ισολογισμούς τους. Εκτός αυτού, επειδή οι τιμές που αγοράζουν οι κεντρικές τράπεζες ανακοινώνονται στο διαδίκτυο «προκαταβολικά», οι εμπορικές τράπεζες έχουν πλέον μία σίγουρη πηγή κερδών. Εδώ ευρίσκεται η κύρια αιτία των δισεκατομμυρίων που κερδίζουν σήμερα κάποιες τράπεζες από τις αγορές των «ετεροβαρών» ομολόγων – των ομολόγων δηλαδή που άλλος αναλαμβάνει το ρίσκο και άλλος αποκομίζει τα κέρδη.

 

«Είναι πολύ εύκολο να κερδίσεις χρήματα», αναφέρει ο διευθυντής μίας μεγάλης επενδυτικής τράπεζας, «όταν η κυβέρνηση σου λέει από πριν, προς τα που θα εξελιχθούν οι τιμές». Κατά κάποιον τρόπο δηλαδή, είναι κάτι αντίστοιχο με το να σου ανακοινώνει δεσμευτικά το κράτος ότι, εάν αγοράσεις σήμερα από την «ελεύθερη» αγορά λεμόνια με 1 € το κιλό, αύριο μπορείς να τα πουλήσεις στο ίδιο με 1,50 €, κερδίζοντας και ενισχύοντας ταυτόχρονα τη ρευστότητα σου.   

 

Όμως, όπως σε όλα τα πράγματα, έτσι και εδώ υπάρχει «η αντίθετη όψη του νομίσματος». Η παρέμβαση του κράτους στην ελεύθερη αγορά δεν μπορεί παρά να διαστρεβλώσει τους κανόνες που επικρατούν, αφού η κυβέρνηση επιλέγει και ανακοινώνει τα αξιόγραφα που πρόκειται να αγοράσει. Με αυτόν τον τρόπο επηρεάζει αυτόματα τις τιμές κάποιων τίτλων (μετοχών, εταιρικών ομολόγων, κρατικών ομολόγων), εις βάρος κάποιων άλλων – χρησιμοποιώντας μία παρομοίωση, των λεμονιών εις βάρος των μήλων. Για παράδειγμα, εάν η ΕΚΤ ανακοινώσει ότι αγοράζει ελληνικά ομόλογα του δημοσίου, η τιμή τους θα ανεβεί, ενώ οι τιμές των υπολοίπων κρατικών ομολόγων θα πέσουν, ανεξάρτητα από την ευρωστία ή μη των Οικονομιών τους. Οι παρεμβάσεις όμως στις αγορές, η κατάργηση δηλαδή του αόρατου χεριού του Adam Smith, δεν είναι αυτές που αξιωματικά προκαλούν πολύ μεγάλες «υπερβολές» (φούσκες) στα καπιταλιστικά συστήματα;

 

Συνεχίζοντας παρακάτω το συλλογισμό μας, αναρωτιόμαστε που βρίσκουν οι κεντρικές τράπεζες τα ποσά που αποφάσισαν ξαφνικά να διαθέσουν για την αγορά ομολόγων. Μήπως αυξάνοντας την ποσότητα των χρημάτων – τυπώνοντας δηλαδή καινούργια, παρά το φόβο του πληθωρισμού που κρύβεται από πίσω; (όταν τυπώνονται περισσότερα χαρτονομίσματα, με σταθερό το ΑΕΠ, τότε μιλάμε για «πληθωριστικές παρεμβολές» - πόσο μάλλον όταν μειώνεται το ΑΕΠ).

 

Στην περίπτωση όμως που πραγματικά θα ακολουθούσε μεγάλος πληθωρισμός, οι αυξήσεις των επιτοκίων δεν θα ήταν υπερβολικές και δεν θα κατέρρεαν, μεταξύ άλλων, τα μακροπρόθεσμα ομόλογα του δημοσίου; Τι θα γίνει εάν το Κερδοσκοπικό Κεφάλαιο (το οποίο ναι μεν στεγάζεται στις Η.Π.Α., αλλά εκ φύσεως δεν έχει πατρίδα), «επιτεθεί» στα μακροπρόθεσμα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου, αφού μάλλον προηγηθεί η Αγγλία (ενδεχομένως και η Ευρωζώνη), η οποία είναι κατά πολύ ασθενέστερος αντίπαλος; Πως είναι δυνατόν να αγνοούνται τέτοιοι κίνδυνοι;

 

Οι κεντρικές τράπεζες των ανεπτυγμένων οικονομιών, οι οποίες για πρώτη φορά χρησιμοποιούν τη μέθοδο αυτή (μέχρι σήμερα ο χειρισμός της αγοράς μέσω των επιτοκίων ήταν αρκετός), προφανώς γνωρίζουν τους κινδύνους. Υποθέτουν όμως ότι, αφ’ ενός μεν θα ανακάμψει η πραγματική οικονομία (με τη ρευστότητα που πιθανολογούν ότι θα διοχετεύσουν τελικά οι τράπεζες παρακάτω), αφ’ ετέρου δε ότι θα προλάβουν να αποσύρουν την υπερβάλλουσα ποσότητα χρημάτων, πριν ακόμη δημιουργήσει πληθωρισμό και πριν προλάβουν να οργανωθούν οι επιθέσεις του Κεφαλαίου. Βέβαια, το εγχείρημα αυτό, η λεπτή χειρουργική επέμβαση καλύτερα, απαιτεί απόλυτο συγχρονισμό. Εάν αποσυρθεί η ρευστότητα λίγο πιο πριν, πολλαπλασιάζεται ο κίνδυνος του αποπληθωρισμού ενώ, εάν η ρευστότητα αποσυρθεί λίγο πιο μετά, είναι αδύνατον να αποφευχθεί ο μεγάλος πληθωρισμός και οι επιθέσεις των κερδοσκόπων.  

 

Εκτός αυτού, δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την επιτυχία του, πολύ περισσότερο αφού οι προηγηθείσες προσπάθειες της Ιαπωνίας δεν έφεραν κανένα αποτέλεσμα. Η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας, μεταξύ των ετών 2001 και 2006, επένδυσε 25 τρις γεν σε κρατικά ομόλογα, χωρίς να καταφέρει να ξεφύγει από την ύφεση. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο της Nomura, όταν η κεντρική τράπεζα μίας χώρας, η οποία έχει ήδη μηδενίσει τα επιτόκια της, καταφεύγει σε τέτοιες μεθόδους, «μοιάζει με έναν μανάβη, ο οποίος δεν μπόρεσε να πουλήσει τα 100 μήλα που είχε στο κατάστημα του και τα έκανε 1.000 για να τα καταφέρει».

 

Οι εμπορικές τράπεζες δηλαδή δεν έχουν κανέναν εμφανή λόγο να πάρουν την επί πλέον ρευστότητα που τους προσφέρεται από τις κεντρικές τράπεζες, αφού δεν πήραν ούτε την προηγούμενη. Ένα κατάστημα που δεν μπόρεσε να πουλήσει τα προϊόντα του (η κεντρική τράπεζα εν προκειμένω), δεν πρόκειται να τα πουλήσει αυξάνοντας τα, αφού δεν υπάρχει κανένας λόγος να αλλάξουν συμπεριφορά οι πελάτες του (οι εμπορικές τράπεζες εδώ), βλέποντας ότι διαθέτει μεγαλύτερες ποσότητες.

 

Το ευτύχημα (μέσα στο δυστύχημα) για όλους μας, είναι ότι σχεδόν όλες οι κεντρικές τράπεζες των ανεπτυγμένων οικονομιών εφαρμόζουν το ίδιο σύστημα, οπότε θα μπορούσε να αποδειχθεί ευκολότερη η επιδιωκόμενη σταθεροποίηση της αγοράς, ενώ τα συγκεκριμένα «νομίσματα» απειλούνται λιγότερο από αυξημένη μεταβλητότητα. Εάν για παράδειγμα η μέθοδος εφαρμοζόταν αποκλειστικά από τις Η.Π.Α., όχι μόνο θα είχε πολύ λιγότερες πιθανότητες επιτυχίας, αλλά και το δολάριο θα εμφάνιζε μεγάλες διακυμάνσεις απέναντι στα άλλα νομίσματα (μία ακόμη αιτία που μας εξήγαγαν οι αμερικανοί την κρίση τους και που μας υποχρέωσαν να παίξουμε το παιχνίδι τους). Από την άλλη πλευρά βέβαια, μία πιθανή αποτυχία θα συμπαρέσερνε όλες τις οικονομίες μαζί, με όλα όσα κάτι τέτοιο συνεπάγεται.

 

Υπάρχει ακόμη ένας κίνδυνος, σύμφωνα με τον οποίο  η επιθυμητή αποχώρηση των κεντρικών τραπεζών από την ενεργή συμμετοχή τους στη «λιανική» αγορά, όταν αναθερμανθεί η οικονομία, δεν θα είναι τόσο εύκολη, όσο εικάζεται. Έχοντας αναλάβει σημαντικό ρόλο στη λειτουργική αγορά, στη θέση των εμπορικών τραπεζών, ανέλαβαν ταυτόχρονα και τους δικούς τους κινδύνους. Όταν λοιπόν θελήσουν να αποσυρθούν, τότε θα έλθουν αντιμέτωπες με μία σειρά πολύπλοκων προβλημάτων. Για παράδειγμα, με ενδεχόμενες ζημίες από επισφάλειες, με πωλήσεις αξιόγραφων κάτω από τις «τεχνητά» υψηλές τιμές που τα αγόρασαν κλπ. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε είναι πολύ πιθανόν να χάσουν την απαιτούμενη για το ρόλο τους κεφαλαιακή επάρκεια, οπότε θα πρέπει να προβούν σε αυξήσεις κεφαλαίου από τρίτους (!). Έτσι όμως δεν θα χάσουν την ανεξαρτησία τους, με την οποία τις θωράκισε η Πολιτεία, για να προστατεύουν το σύστημα από τους νομισματικούς και λοιπούς κινδύνους;   

 

Για όλα αυτά, είναι εμφανέστατα αδύνατον να απαντήσει κανείς με υπευθυνότητα σε ερωτήματα του τύπου «εάν προβλέπεται πληθωρισμός, αποπληθωρισμός ή υπερπληθωρισμός». Είναι πολύ δυσκολότερο από το να ρωτήσει κανείς ένα γιατρό σχετικά με το πως θα εξελιχθεί η αρρώστια ενός ασθενούς, στον οποίο δίνει φάρμακα που δεν έχουν δοκιμασθεί για μία νόσο, έναν «μεταλλαγμένο ιό» καλύτερα, που δεν έχει ακριβώς εντοπίσει. Πόσο μάλλον όταν η δόση των φαρμάκων είναι υπερβολική, από πολλούς γιατρούς μαζί, σε ασθενείς που δεν έχουν τα ίδια συμπτώματα και την ίδια φυσική κατάσταση, που πρέπει να σταματήσουν να παρέχονται σε μία χρονική στιγμή που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε (διαφορετικά ο ασθενής δεν θα πεθάνει από την αρρώστια, αλλά από τα φάρμακα) και που πρέπει να «αναρροφηθούν» από το γιατρό. Τέλος,  όταν δεν πρόκειται απλά για μία «τοπική» νόσο, αλλά για μία παγκόσμια επιδημία.

              

Η υλική πρόοδος που ακολούθησε το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο δεν βασίστηκε σε καμία περίπτωση στις παραπάνω μεθόδους, ούτε οφειλόταν αποκλειστικά στον ίδιο τον πόλεμο και στη «δημιουργική καταστροφή» του Schumpeter. Κατά την άποψη μας, τα θεμέλια της ήταν η συμφωνία του Bretton Woods, η οποία προήλθε από την εκλογίκευση που επικράτησε μεταξύ των ανθρώπων που έζησαν την καταστροφή σε όλο της το τρομακτικό μεγαλείο (δυστυχώς σήμερα έχει πλέον ξεχαστεί). Εάν η αιτία ήταν ο πόλεμος, τότε θα είχαμε ανάλογα αποτελέσματα μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Όμως, τότε ακολούθησε ο γερμανικός υπερπληθωρισμός (1923), η άνοδος του φασισμού στην εξουσία, το κραχ του 1929, η Μεγάλη Ύφεση και ο επόμενος πόλεμος.

 

Αυτό που στην πραγματικότητα προκάλεσε ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος ήταν την ανάδειξη των Η.Π.Α. σε υπερδύναμη, η οποία επηρέασε αποφασιστικά τη διεθνή χρηματοπιστωτική και νομισματική πολιτική. Οι πωλήσεις όπλων, καθώς επίσης οι πιστώσεις που παρείχαν οι Η.Π.Α. για αγορές πολεμικού εξοπλισμού από τη δική τους βιομηχανία, τις ανέδειξαν στο μεγαλύτερο πιστωτή του κόσμου, ενώ ο κύριος νομισματικός ανταγωνιστής τους, η Μ. Βρετανία, «καθαιρέθηκε» στο μεγαλύτερο οφειλέτη του κόσμου. Οι Η.Π.Α., κατέχοντας τότε το 70% των παγκοσμίων αποθεμάτων χρυσού, συνέδεσαν το δολάριο με το χρυσό και τα υπόλοιπα νομίσματα με το δολάριο (κατά την πρόταση του αμερικανού H.D.White και όχι αυτήν του Keynes, ο οποίος είχε αναφερθεί σε μία διεθνή λογιστική μονάδα, το Bancor). Όλες δε οι χώρες μαζί (44) συμφώνησαν στη λήψη μέτρων (υπό την αιγίδα του, σωστού τότε, ΔΝΤ και της Διεθνούς Τράπεζας για την ανοικοδόμηση και ανάπτυξη), με στόχο την κοινή πρόοδο μέσω ισοσκελισμένων προϋπολογισμών και χρηστής διαχείρισης των οικονομικών τους.

 

Έτσι η Ευρώπη έζησε το μεταπολεμικό οικονομικό θαύμα, όπου η παραγωγικότητα συνδέθηκε με τα «επίπεδα» της προ του πολέμου εποχής, ακολουθούμενη φυσικά από τους μισθούς και την σταθερή ευημερία. Δυστυχώς, η έξοδος από τον κανόνα του χρυσού, η μονομερής κατάργηση ουσιαστικά της συμφωνίας του Bretton Woods, στην οποία «αναγκάστηκαν» οι Η.Π.Α. τη δεκαετία του ’70, επειδή λόγω των πολέμων (Βιετνάμ κλπ) είχαν μετατραπεί σε παγκόσμιο οφειλέτη από πιστωτή και δεν μπορούσαν να διατηρήσουν τη σχέση δολαρίου:χρυσού, σήμανε την αρχή των διαρκών οικονομικών κρίσεων - η συχνότητα των οποίων αυξάνεται, αυξανομένων των χρεών που συσσωρεύονται διαρκώς στις ανεπτυγμένες οικονομίες και των νέων, μεγάλων πληθυσμών που προστέθηκαν στο καπιταλιστικό σύστημα.

 

Προφανώς σήμερα ο μεγαλύτερος πιστωτής του κόσμου, αυτός δηλαδή που ευρίσκεται στην ίδια θέση με τις Η.Π.Α. το 1945, είναι η Κίνα. Η ίδια χώρα θα είναι σύντομα ο μεγαλύτερος εξαγωγέας του κόσμου, διαθέτοντας όχι μόνο μεγάλες παραγωγικές εγκαταστάσεις ή ένα αριθμητικά μεγάλο εργατικό δυναμικό (σύντομα και ποιοτικό), αλλά κα τα χρήματα για να επενδύσει εντός και εκτός της επικράτειας της - εξαγοράζοντας τεχνολογία και «δυτικές» επιχειρήσεις.   

 

Τουλάχιστον όσον αφορά το κόστος και τις συνθήκες εργασίας, οι ανεπτυγμένες οικονομίες δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να ανταγωνιστούν την Κίνα. Αρκεί να αναφέρουμε ότι δουλεύουν 7 ημέρες την εβδομάδα, κάτω από άθλιες συνθήκες, ενώ διαμένουν στο χώρο της δουλειάς τους και «επισκέπτονται» τα σπίτια τους μία φορά το χρόνο, κατά τη διάρκεια της γιορτής του νέου έτους. Ο μηνιαίος μικτός μισθός σε μία περιοχή της αχανούς χώρας (Guangdong) το 2007, φαίνεται από τον πίνακα που ακολουθεί:

 

ΚΙΝΑ

 

Πόλη

Σε RMB

Σε $

 

 

 

Shenzhen

810

105

Guangzhou

780

101

Dongguan, Zhuhai

690

89

Jiangmen, Huizhou

600

77

Εκτός του Δέλτα

450

58

  Πηγή: Germany Trade                                                                 Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

 

Οι μισθοί που βλέπουμε δεν σημαίνουν μόνο χαμηλό εισόδημα, αλλά και χαμηλές λοιπές αξίες, οι οποίες προσαρμόζονται αναγκαστικά στα εισοδήματα. Για παράδειγμα, εάν ένα διαμέρισμα κοστίζει στην Ελλάδα 100.000 € και ο μέσος μισθός είναι 1.000 €, σημαίνει ότι κοστίζει 100 μήνες εργασίας. Κατ’ αντιστοιχία, εάν ο μισθός μειωνόταν στα 100 €, το διαμέρισμα «όφειλε» να κοστίζει 100 μισθούς, δηλαδή 10.000 €. Επομένως, μία διαφορά της τάξης του 1:10 έως 1:20 με την Κίνα, με αντίστοιχες «επιδράσεις» στο ΑΕΠ, είναι αδύνατον να «καλυφθεί». Επειδή δεν είναι δυνατόν λοιπόν να περιορίσουμε 10-20 φορές το βιοτικό μας επίπεδο (αμοιβές, περιουσιακά στοιχεία κλπ), δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να ανταγωνιστούμε την Κίνα - αλλά ούτε και να της επιτρέψουμε να μας ανταγωνισθεί.      

 

Για να τεκμηριώσουμε ότι οι αριθμοί δεν έχουν σχεδόν ποτέ άδικο, καθώς επίσης ότι οι σημερινές αμοιβές στην Κίνα (όπως και στην Ελλάδα) είναι δίκαιες, ορθολογικές δηλαδή, παραθέτουμε τον κατωτέρω πίνακα:

 

Χώρες*

ΑΕΠ δις $

Εργ. Εκ.

Παρ/Εργ.

Ετ. Μισ. $

Μην. Μισ.$

Μη.Μισ. Ε

 

 

 

 

 

 

 

Η.Π.Α.

13.750

153,10

89.811

34.019

2.835

2.181

Ιαπωνία

5.103

66,10

77.236

29.256

2.438

1.875

Γερμανία

3.024

43,60

69.310

26.254

2.188

1.683

Κίνα

2.879

803,30

3.584

1.358

113

87

Ρωσία

1.251

75,10

16.658

6.310

526

404

Ελλάδα

237,9

4,94

49.158

18.246

1.521

1.170

 

 

 

 

 

 

 

Σύνολα

26.245

1.146,1

22.899

19.241

1.603

1.233

* 2007 σε $ , f.o.b.       Πληροφορίες: ip                                        Πίνακας : Β. Βιλιάρδος

 

Παραδοχές και ερμηνευτικές σημειώσεις: 

 

(α)  1 € = 1,30 $

(β)  Ένας μέσος μηνιαίος ελληνικός μικτός μισθός ύψους περίπου 1.002,5 € (1.300 $), με 14 μισθούς ετησίως (14.035 € ή 18.246 $), δίνει συντελεστή υπολογισμού 2,64. Αυτό σημαίνει ότι εάν διαιρέσουμε το εκάστοτε ετήσιο ΑΕΠ ανά εργαζόμενο (παραγωγικότητα) με το συντελεστή 2,64 θα βρίσκουμε τον εκάστοτε ετήσιο «συγκριτικό» μισθό στις παραπάνω χώρες, με κριτήριο βάσης τον ελληνικό ετήσιο μισθό.

(γ)  Ο μηνιαίος μισθός σε $ βρίσκεται διαιρώντας τον ετήσιο με το 12, ενώ ο αντίστοιχος σε € βρίσκεται διαιρώντας με το 1,30 (ισοτιμία δολαρίου/ευρώ).  

(δ)  Στην πρώτη στήλη του πίνακα έχουμε τις χώρες αναφοράς, στη δεύτερη το ΑΕΠ του 2007 σε δις $, στην τρίτη τους εργαζομένους σε εκατομμύρια, στην τέταρτη την παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο, στην πέμπτη τον ετήσιο μισθό σε $, στην έκτη το μηνιαίο μισθό σε $ και στην τελευταία το μηνιαίο μισθό σε €.

(ε)  Στην τελευταία γραμμή έχουμε τα σύνολα στην πρώτη και δεύτερης στήλης, καθώς επίσης τις μέσες τιμές στις υπόλοιπες.

(στ) Στις χώρες που οι μισθοί είναι υψηλότεροι από τους παραπάνω (στη Ρωσία για παράδειγμα), εάν φυσικά δεχθούμε σαν σωστό «κριτήριο βάσης» τους Ελληνικούς, υπάρχει «σφάλμα» (συνήθως ακολουθείται από απότομη αύξηση της ανεργίας).

 

Όπως εύκολα διαπιστώνουμε, οι μέσες αμοιβές προσανατολίζονται «δίκαια» στο εκάστοτε ΑΕΠ - είτε το θέλουμε, είτε όχι. Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται από την Κίνα, όπου με κριτήριο το ΑΕΠ και το συντελεστή που καθορίσαμε με βάση την Ελλάδα (2,64) η μέση αμοιβή είναι 113 $ - περίπου συμφωνεί με την πραγματική στην περιοχή του Shenzhen (105 $ το 2007).

 

Αντίστοιχα συμφωνεί και με τη Γερμανία, στην οποία είναι περίπου 2.000 € μηνιαία, με 12 όμως μήνες (δε υπάρχουν 14 υποχρεωτικοί μισθοί). Πράγματι, ένας διευθυντής υποκαταστήματος γερμανικής αλυσίδας λιανικής αμείβεται με 2.200 – 2.400 € μηναίο μικτό μισθό (για 12 μήνες και σαν διευθυντής).

 

Βέβαια, το εάν οι μέσες αμοιβές είναι όχι μόνο δίκαιες, αλλά και διατηρήσιμες, εξαρτάται από την «ποιότητα» του εκάστοτε ΑΕΠ. Για παράδειγμα, εάν ο βασικός πυλώνας του ΑΕΠ μίας χώρας είναι η κατανάλωση και όχι η παραγωγή (βλ. Η.Π.Α., όπου η κατανάλωση αντιστοιχεί στο 70% περίπου του ΑΕΠ), τότε μπορεί να είναι δίκαιες οι αμοιβές, αλλά δεν είναι σε καμία περίπτωση διατηρήσιμες.   

 

Περαιτέρω, εάν θέλουμε μεγαλύτερες αμοιβές, θα πρέπει να επιδιώκουμε ποιοτικά υψηλότερο ΑΕΠ και να «εκτιθέμαστε» σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό, διευρύνοντας το πεδίο διάθεσης των προϊόντων μας (παγκοσμιοποίηση). Σε κάθε περίπτωση, οι αμοιβές μας «ισορροπούν» τελικά με το ΑΕΠ μας, ενώ οι επιθυμίες μας θα πρέπει αντίστοιχα να ισορροπούν.

 

Βέβαια, ο δρόμος για συνεχώς αυξανόμενο ΑΕΠ δεν είναι μονόδρομος. Αντί δηλαδή να επιδιώκουμε υψηλότερο ΑΕΠ, έχουμε τη δυνατότητα του περιορισμού των «υλικών» επιθυμιών μας (κάτι που σίγουρα ωφελεί και το περιβάλλον, όπως αποδεικνύεται από την, για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο, μείωση της κατανάλωσης του ηλεκτρικού ρεύματος λόγω της ύφεσης), οπότε δικαιούμαστε τον ελεύθερο χρόνο μας. Ας λάβουμε υπ όψιν μας ότι, ο παραπάνω Γερμανός διευθυντής δουλεύει 10-12 ώρες την ημέρα - η χώρα αναγκάσθηκε να αυξήσει «παθητικά» (όχι επίσημα δηλαδή) τις ώρες εργασίας, για να διατηρήσει τους μισθούς, οι οποίοι θα έπρεπε να μειωθούν με την προσάρτηση της Α. Γερμανίας και την εξ αυτής μείωση του συνολικού πλέον ΑΕΠ της.

 

Εμείς λοιπόν (όταν λέμε εμείς εννοούμε πάντοτε την Ευρώπη) δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε την Κίνα, ενώ μάλλον δεν θέλουμε να ανταγωνιστούμε πλέον τις Η.Π.Α. Δεν θέλουμε, επειδή έχουμε επιλέξει τον κοινωνικό από τον ολιγοπωλιακό καπιταλισμό, επειδή δεν επικροτούμε τον απαιτούμενο αμοραλισμό του συστήματος τους και επειδή δεν εγκρίνουμε τις υπερβολικές ανισότητες.  

 

Τι άλλο μας μένει λοιπόν από μία μερική αποπαγκοσμιοποίηση, η οποία δεν θα μας ανάγκαζε να κάνουμε πράγματα που δεν θέλουμε ή δεν μπορούμε; «Μερική» επειδή δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε εχθρούς ή να κλείσουμε ερμητικά τα σύνορα μας (το 1930 είχε ξεσπάσει δυστυχώς εμπορικός πόλεμος με τις Η.Π.Α.), αλλά να διατηρήσουμε τις διεθνείς σχέσεις μας και να επιβάλλουμε κανόνες που δεν θα διακινδυνεύουν το υφιστάμενο βιοτικό μας επίπεδο - ούτε και τον πολιτισμό μας.  

 

«Μερική», μέχρι τουλάχιστον να αναπτυχθεί η Α. Ευρώπη και να ενισχύσουμε τον παραγωγικό μηχανισμό «μας» (ΕΕ), εξισορροπώντας τις επιθυμίες μας. «Μερική», μέχρι να λειτουργήσει σωστά η Ενωμένη Ευρώπη, στα πλαίσια της ισότητας μεταξύ τους  όλων των χωρών που την συν-αποτελούν (κοινή νομοθεσία, κοινή παιδεία, κοινή Υγεία και ασφάλιση, κοινή οικονομική και εξωτερική πολιτική, κοινά σύνορα, κοινή μεταναστευτική πολιτική κλπ).

 

«Μερική αποπαγκοσμιοποίηση» μέχρι να αναπτυχθεί η Κίνα, στηριζόμενη στην εσωτερική της κατανάλωση για να αυξήσει το ΑΕΠ της και όχι στις εξαγωγές εις βάρος μας -  έτσι ώστε να πλησιάσει μόνη της το δικό μας βιοτικό επίπεδο και όχι εμείς το δικό της. Τέλος, μερική μέχρι να λύσουν οι Η.Π.Α. τα τεράστια εσωτερικά προβλήματα τους, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά, χωρίς να «αναγκάζονται» από την απόγνωση να τα μεταφέρουν σ’ εμάς. 

 

Βασίλης Βιλιάρδος

viliardos@kbanalysis.com

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
16 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
Σχόλια

02/02 12:31  romanov
Τα μεγάλα προβλήματα για την Ελλάδα είναι ακόμη στο δρόμο. Τα ακίνητα, η ανεργία και οι τράπεζες. Μία βίλα στην Ισπανία, στο Αλικάντε, πουλιέται σήμερα με 275.000 ευρώ.
03/02 02:41  Αρκάς
Γιατί όμως δεν προκαλεί πληθωρισμό η ΕΚΤ κ. Βιλλιάρδο? Δεν θέλει ή δεν μπορεί?
Και μέσω ποιου μηχανισμού θα τον προκαλέσει?
Ευχαριστώ.
03/02 12:24  Βασίλης Βιλιάρδος
Αρκάς: Ο πληθωρισμός θα ήταν προς όφελος των ελλειμματικών χωρών (μείωση των χρεών τους, αύξηση της ανταγωνιστικότητας τους) και εις βάρος των πλεονασματικών χωρών (μείωση των απαιτήσεων τους, των καταθέσεων των πολιτών τους κα). Προφανώς δεν είναι επιθυμητός από τις ισχυρές χώρες – πόσο μάλλον από αυτές που έχουν ηγεμονικές βλέψεις. Οι μηχανισμοί είναι διάφοροι (διατήρηση των χαμηλών επιτοκίων και των μέτρων στήριξης, αύξηση της ποσότητας των χρημάτων όπως η Fed, υποχρέωση των πλεονασματικών χωρών σε αυξήσεις μισθών κλπ). Σας ευχαριστώ για το σχόλιο.

romanov: Συμφωνώ, ελπίζοντας να μην υπάρξει τελικά πρόβλημα στις τιμές των ακινήτων και στις τράπεζες. Επ’ αυτού το άρθρο μου
http://www.x-hellenica.gr/PressCenter/Articles/1585.aspx
03/02 14:57  τσατσαρα
Γιατί αποτρέπεται ο δανεισμός από τη Κίνα η ο εσωτερικός δανεισμός όπως κάνει η Ιταλία??
Ευχαριστώ.
04/02 12:11  Βασίλης Βιλιάρδος
τσατσαρα: Υποθέτω ότι ο δανεισμός από την Κίνα «αποτρέπεται» από τις ηγετικές δυνάμεις της ΕΕ, οι οποίες δεν επιθυμούν ανταγωνισμό στο «εσωτερικό» τους. Από την άλλη πλευρά, στο θέμα του εσωτερικού δανεισμού (εθνικά ομόλογα) φαίνεται ότι αντιδρούν α) οι τράπεζες, λόγω φόβου μείωσης των καταθέσεων και β) οι διεθνείς δανειστές μας. Δυστυχώς, αργήσαμε να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις.
04/02 13:19  shareholder-cs
Η Κινα όσο ανεβαίνει το βιοτικό της επίπεδο και σημαντικές μάζες εργαζομένων γίνονται πλέον απο εργάτες στελέχη με αξιοπρεπές εισόδημα, μοιραία θα συρθεί σε πιο "Δυτικές" συνθήκες και ωράρια εργασίας αλλά και σε πιο προσεγμένη περιβαλλοντικά παραγωγή καθώς ήδη αντιμετωπίζει πολύ σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα.

Και δεν ξέρω πρακτικά πως μπορεί κανείς να κάνει τη μερική αποπαγκοσμιοποίηση...

Εμείς ως Ελλάδα θα μπορούσαμε για παράδειγμα (αναφέρω ένα μόνο) να κινητοποιήσουμε σχετικά άμεσα την οικονομία μας με το να κάνουμε σημαντικά έργα υποδομών πχ Ιονια Οδός, με ΣΔΙΤ (συμπράξεις δημοσίου -ιδιωτικού τομεα, ενδεχομένως με μετοχοποίηση του εργου απο τα σταδια της κατασκευής και πώληση των μετοχών στις διεθνείς αγορές προς χρηματοδότησή του)

Πάντως σίγουρα δεν μπορούμε να μείνουμε με ένα δημόσιο όπου η εργασία (με πολλά ερωτηματικά περι του αν και τι παράγεται) είναι το πολύ εξάωρη και οι ετήσιες αποδοχές των μέσων ΔΕΚΟ-ΔΥ είναι 22,000 ευρώ. Οταν η εργασία του Γερμανού υπεύθυνου καταστήματος για τα ίδια περίπου λεφτά είναι 12ωρη...
04/02 14:32  giotch
Κύριε Βιλιάρδο καλοπέρα
Αναδιανομή εισοδήματος ή πολικοί στόχοι?
Η πολιτική κοινωνία (στην Ελλάδα) βρίσκεται σε μια κατάσταση όπου αν δεν αναπτύξει μονή της μια νέα δυναμική δεν θα έρθει ποτέ σε ανάκαμψη ούτε στην οικονομία αλλά ούτε στο πολιτισμό και βεβαία θα ήταν καλυτέρα να μην έχει κάποιον πάνω από το κεφάλι της.
Αντιλαμβανόμενος βεβαία ότι αυτός ο κάποιος που είναι πάνω από το κεφάλι της είναι δημιούργημα του ευρωπαϊκού μας πολιτισμού και θα τον συναντάμε συχνά και σε άλλες δημοκρατίες της κοινότητας από εδώ και περά (ίσως και με άλλους τρόπους).
Η αντίδραση της κοινότητας, εξασφαλίζει (στην Ελλάδα)στο διεθνές σύστημα την κηδεμονία της εικονικής κρατικής εγγύησης π ου διαθέτει αυτή τη στιγμή [(ίσως και ένα εικονικό ειδικό φρένο δανεισμού) –επίσης πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι δεν διακατέχεται (η αντίδραση της κοινότητας )από πολιτικούς στόχους γιατί πολλές φορές οι πολιτικοί στόχοι φέρνουν σε ομηρία επενδύσεις και προκαλούν προστατευτικές αντιδράσεις στις ώριμες αγορές που μπορεί να επενδύσουν στην Ελλάδα ].
-αναδιανομή ή ευρωπαϊκή παρέμβαση που θα εξασθενήσει την υπερβολική χρήση των γραφειοκρατικών εντολών προς όφελος περισσότερης επιρροής της κοινότητας ?
-αναδιανομή ή λειτουργική διανομή του εισοδήματος σα μέσο κοινωνικής συνεργασίας και δικαιοσύνης?
-αναδιανομή ή μέτρα προστασίας της αγοράς και ευκολία μετακίνησης κεφαλαίου σε μια Ευρώπη της κινητικότητας δεσμευμένη με βαθιά συνεργασία ?Ευχαριστώ πολύ.
04/02 15:06  Βασίλης Βιλιάρδος
shareholder: Συμφωνώ απόλυτα σε σχέση με τη μελλοντική αύξηση των μισθών στην Κίνα – μόνο που θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να φτάσουν στο «δυτικό» επίπεδο (εάν αυτό δεν περιοριστεί αναγκαστικά, «υποχρεωμένο» από το νόμο ζήτησης/προσφοράς, αφού η ανάπτυξη του ΑΕΠ της κίνας στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στις εξαγωγές). Η Κίνα είναι ο βασικός υπεύθυνος για την ανεργία, η οποία σύντομα θα αναδειχθεί στο νούμερο ένα πρόβλημα του δυτικού κόσμου.

Μερική αποπαγκοσμιοποίηση, για παράδειγμα, μέσω της επιβολής anti-dumping δασμών, υποχρέωσης ανατίμησης του νομίσματος κλπ.

Για έργα υποδομών, έστω και με ΣΔΙΤ, απαιτείται ένα μη υπερχρεωμένο, υγιές δημόσιο, το οποίο να μπορεί να λειτουργεί «κατά τις επιταγές» της θεωρίας του Keynes, προσφέροντας εργασία και αυξάνοντας τη ζήτηση σε περιόδους ύφεσης. Συμφωνώ απόλυτα με το ότι δεν μπορούμε να μείνουμε με ένα τέτοιο δημόσιο, όπως το δικό μας σήμερα - χωρίς φυσικά να προκρίνω σαν λύση την «αποικιοποίηση» μας.

giotch: Προφανώς συμφωνώ με αυτά που λέτε, ενώ σε καμία περίπτωση δεν πρότεινα στη θέση τους την αναδιανομή εισοδημάτων. Απλά θεωρώ ότι θα προκύψει, χωρίς να το θέλουμε φυσικά – νομοτελειακά. Δυστυχώς οι «αγορές» (όπως αποκαλούμε πια το ανεξέλεγκτο, αυτονομημένο κεφάλαιο), δεν συνηθίζουν να προσφέρουν απεριόριστο χρόνο, για τη λήψη ορθολογικών αποφάσεων – επίσης δεν συνηθίζουν να αναδιανέμουν τα κέρδη τους.
04/02 15:29  shareholder-cs
Η Κινα ήδη δημιουργεί τη δική της μεσοαστική τάξη. Αυτή ήδη μπορεί να είναι ακόμα και 70-80 εκατομμύρια στη Σαγκάη και όλα τα παράλια... Οσο δηλαδή και μια μεγάλη Δυτικοευρωπαική χώρα.
Δεν μπορεί όμως να υπερπροστατεύει επι μακρόν με κλειδωμένη ισοτιμια του γουαν, τη βιομηχανία της, ούτε να υπερεπενδύει μέσα στη χωρα της σε εργοστάσια και παραγωγή, γιατί θα στραγγαλίσει εντελώς τη Δυση και μετά θα έχει προβλημα που πλέον να εξάγει, οπότε θα της γυρίσει boomerang. Είναι πιστευω αναγκασμένη να επενδυσει και στην Ευρώπη...
04/02 15:40  shareholder-cs
Το να ανοιξει η Δυση πόλεμο με τη Κινα με την επιβολή anti-dumping δασμών εν μεσω υφεσης και ανεργίας, θα μειώσει σε πρωτη φάση πολύ έντονα την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και θα οδηγήσει σε πλήρη εξαθλίωση τους ανέργους.
Η τοπική παραγωγή στη Δυση για να χτίσει ξανά εργοστάσια και να βγάλουν καπνό οι τσιμινιέρες και τελικά προιόντα οι γραμμές παραγωγής, θα περάσουν κάποια χρόνια.
Εν τω μεταξύ;
Και ποιός θα πάρει το ρίσκο να χρηματοδοτήσει αυτές τις επενδύσεις;
Τα πτωχευμένα Δυτικά Δημόσια; Με τι λεφτά;
Και αν αρθεί αργότερα η προστασία, δεν θα πνιγούν πάλι;

Δεν είναι εύκολα πράγματα...
04/02 16:25  nhad
Πριν από 2 χρόνια είχα αναφέρει αναλυτικά την άποψή μου για την Κίνα, στα σχόλια μιας ανάρτησης στο blog του Καλοχαιρέτα:
http://thrassos.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=4263&blid=10

Δεν έχει αλλάξει τίποτε από τότε εκτός από το ότι η εσωτερική κατανάλωση στην Κίνα αναπτύσσεται ακόμη πιο γρήγορα από τότε. Δείτε πχ το
http://edition.cnn.com/2009/BUSINESS/10/22/china.consumer.demand.ft/index.html
Η τεράστια διαφορά της Κίνας από τις Δυτικές χώρες είναι, φυσικά, ότι εκεί η κατανάλωση είναι υγιής γιατί στηρίζεται κυρίως στην εγχώρια παραγωγή. Κάτι σαν τις ΗΠΑ πριν 60 χρόνια. Και αν η κυβέρνηση τη στηρίζει, έχει τεράστια αποθέματα ρευστού για να το κάνει χωρίς να χρεώνεται.
04/02 18:11  shareholder-cs
Ετσι είναι nhad.
Αποδεικνύεται οτι ο πληθυσμός έστω κι αν ειναι φτωχός, τελικά είναι πλούτος και ισχύς για μια χωρα, κάτι θα παράγουν και κάτι θα καταναλώνουν, και δημιουργούν και θέσεις εργασίας, μη πας μακρυά, δες τη Τουρκία των 80 εκατομμυρίων, προχτες διάβαζα οτι αύξησε τις εξαγωγές της κατά 15,5%.
Εδω οι μικρόνοες, αντί για προσπάθεια για κοινωνική ενσωμάτωση των μεταναστών , θέλουν μέχρι και να τους διώξουν ...
Εγω προτείνω 'Mεγάλη ιδέα μήπως πρέπει να είναι η Ελλάδα των 20 εκατομμυρίων κατοίκων το 2020 ?' (αλλά με συντεταγμένο τρόπο)
http://shareholder-cs.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=21752&blid=14

04/02 22:28  τσατσαρα
"τις ηγετικές δυνάμεις της ΕΕ, οι οποίες δεν επιθυμούν ανταγωνισμό στο «εσωτερικό» τους. "
Δηλ. κε Βιλλιάρδο, ίσως ήταν καλύτερα να μην είμασταν στην ΕΕ, αφού θα μπορούσαμε να διαλέξουμε καλύτερα από ποιούς θα σωθούμε. Και λαμβάνοντας υπο όψιν ότι οι Γερμανοί προκάλεσαν (όχι όμως και χωρίς δική μας ευθύνη) την αποβιομηχάνηση της χώρας υποθέτω ότι ισχύει το παραπάνω συμπέρασμα.
Επίσης προκύπτει ότι τελικά κάπου τους χρησιμεύουμε αφού δεν μας αφήνουν και να ξεφύγουμε.
04/02 23:00  τσατσαρα
Σαφώς η Ελλάδα όπως και η Ιταλία και η Ισπανία θα πρέπει να σοβαρευτούν και να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους και να μειώσουν τον δημόσιο τομέα τους. Όμως, και η Γερμανία (και άλλα μέλη της ευρωζώνης που έχουν πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών) θα πρέπει να αποδεχτεί ότι είναι μέρος του προβλήματος. Είναι άνευ ουσίας να υποστηρίζει κάποιος ότι τα πιο αδύναμα κράτη-μέλη θα πρέπει να μιμηθούν τη Γερμανία. Ένας από τους βασικούς λόγους για την ευρωστία των δημοσιονομικών της Γερμανίας είναι το υψηλό εμπορικό πλεόνασμά της με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ευρωζώνης. Όμως αυτό δεν είναι κάτι από το οποίο μπορούν να εμπνευστούν οι υπόλοιποι: το πλεόνασμα μιας χώρας σημαίνει ότι κάποια άλλη αντιμετωπίζει έλλειμμα.
Από to blog Χρημ. Αξιών Αθηνών.
Ευχαριστώ.
05/02 10:21  τσατσαρα
Δηλ. δεν επιτρέπεται σε τρίτους να ανακατευτούν στα της ΕΕ, αυτό σημαίνει ότι τα κερδοσκοπικά κεφάλαια που " κάνουν επίθεση" στο νότο είναι δικά τους η δικών τους. Τα συμπεράσματα είναι προφανή, παίζουν θέατρο, και μάλιστα τραγωδία.
Συμφωνείτε?
05/02 10:58  Skakistis
θα θελα να θέσω ένα ερώτημα και αν είναι σε λάθος θεματική ενότητα παρακαλώ ένας moderator να το βάλει στη σωστή.Μπορεί να μου δώσει κανεις στοιχεία για την εξέλιξη του πληθωρισμού και κυρίως της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών στην Ελλάδα και την ΕΕ την τελευταία 20ετία? Γενικά η αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερη στην μετά ΟΝΕ εποχή ή όχι? βαίνει αυξανόμενη ή μειούμενη? Ευχαριστώ εκ των προτέρων σε όποιον με διαφωτίσει!
05/02 12:23  Βασίλης Βιλιάρδος
shareholder: Όταν (σκόπιμα δεν γράφω «εάν») η Κίνα «στραγγαλίσει» τη δύση, τότε δεν θα έχει πρόβλημα που να εξάγει, αφενός μεν λόγω της τεράστιας εσωτερικής αγοράς της (ο πληθυσμός της είναι μεγαλύτερος από αυτόν της «δύσης» συνολικά), αφετέρου δε λόγω του τεράστιου μεγέθους των γύρω της ασιατικών αγορών.

Το νούμερο ένα πρόβλημα της δύσης (θα) είναι η τεράστια ανεργία, όπως έχω γράψει ξανά. Περεταίρω, εάν σήμερα απαιτούνται κάποια χρόνια για να «χτιστούν» ξανά εργοστάσια (αποτελούν τη μοναδική ίσως δυνατότητα επίλυσης του προβλήματος της ανεργίας), αύριο θα απαιτούνται δεκαετίες - μεθαύριο απλά δεν θα υπάρχει καμία δυνατότητα.

Εάν τα «δυτικά» κράτη δεν σπαταλούσαν τα χρήματα τους για να διασώσουν τις χρεοκοπημένες τράπεζες τους (ευτυχώς η Ελλάδα δεν είχε τη δυνατότητα και δεν το έκανε), τότε θα μπορούσαν να επενδύσουν στην «αγορά εργασίας» και να καταπολεμήσουν σωστά το πρόβλημα. Οι μεγάλες τράπεζες σήμερα, οι οποίες διασώθηκαν από τα κράτη, δεν επένδυσαν στην πραγματική οικονομία, αλλά στις «αγορές», κερδίζοντας πλέον το 75% από τις «χρηματιστηριακές συναλλαγές» και καταστρέφοντας χιλιάδες θέσεις εργασίας.

nhad: Διάβασα με προσοχή τα άρθρα που μου υποδείξατε και συμφωνώ σε γενικές γραμμές – οι τοποθετήσεις σας είναι εξαιρετικές. Κατά τον αντιπρόεδρο όμως της Κίνας (Νταβός), η εσωτερική κατανάλωση μειώθηκε το 2009 κατά 0,7%. Εκτός αυτού, το μεγαλύτερο μέρος των κρατικών επιδοτήσεων στην Οικονομία της οδηγήθηκε «κερδοσκοπικά» στον κλάδο των ακινήτων (μέσα στους 6 πρώτους μήνες του 2009, οι τιμές των ακινήτων στο Πεκίνο αυξήθηκαν κατά 30%). Ίσως λοιπόν, εάν έχουμε τύχη, να ακολουθήσει η έκρηξη της «κερδοσκοπικής υπερβολής», κατά τα πρότυπα των «ασιατικών τίγρεων» και να μας δοθεί (με το «μας» εννοώ τη δύση) μία δεύτερη ευκαιρία για να διορθώσουμε τα λάθη μας.
05/02 12:46  Βασίλης Βιλιάρδος
τσατσάρα: Θα ήταν σίγουρα πολύ καλύτερα εάν δεν είμαστε μέλος της Ευρωζώνης (όχι της ΕΕ), αφού δεν είχαμε προετοιμαστεί σωστά για κάτι τέτοιο. Δυστυχώς, σήμερα δεν έχουμε καμία επιλογή να βγούμε από το χώρο του Ευρώ.

Ελπίζω να μην πιστεύετε ότι η Γερμανία, με τη μεθοδικότητα και τον προγραμματισμό που τη διακρίνουν, να έκανε το «λάθος» να μην προβλέψει τη σύσταση ενός ευρωπαϊκού νομισματικού ταμείου, το οποίο θα βοηθούσε «αλληλέγγυα» όποια χώρα τυχόν παρουσίαζε οικονομικά προβλήματα. Επίσης, να μην γνώριζε ότι η «ανταγωνιστική» πολιτική της, προϊόν της οποίας είναι τα πλεονάσματα, θα ανάγκαζε τους «εταίρους» της σε ελλειμματικούς προϋπολογισμούς.

Φυσικά λοιπόν τα γνώριζε και φυσικά δεν προέβλεπε στη σύμβαση της Ευρωζώνης λύσεις που θα εξασφάλιζαν την εθνική ελευθερία και την ανεξαρτησία των «εταίρων» της. Συμφωνώ απόλυτα με την «τραγωδία» - αν και ελπίζω ότι τελικά θα την αποφύγουμε, επιλέγοντας να βοηθηθούμε από κράτη που δεν έχουν κυριαρχικές βλέψεις.

skakistis: Ακριβή στοιχεία μπορείτε να βρείτε από την ΤτΕ. Η αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα βαίνει συνεχώς μειούμενη στην μετά την ΟΝΕ εποχή, αφού σήμερα η διαφορά μας με τη Γερμανία (εσωτερική υποτίμηση) είναι πάνω από 25%.
05/02 13:13  ΜΥΑΛΟ
Κύριε Βιλιάρδο θα πάμε παρακάτω; Από άτομα σαν και εσάς περιμένω το παραπέρα βήμα.

Ποια είναι η λύση λοιπόν; Τι ξημερώνει;

Εγώ βλέπω ή ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΣΜΟ που θα φέρει δεινά (και επανάληψη της ιστορίας η οποία κύκλους κάνει- αν με πιάνετε...), δηλαδή διάλυση της παγκοσμιοποίησης,

ή ακόμα πιο ισοπεδωτική παγκοσμιοποίηση που θα καταλυθούν τα πάντα!

Δηλαδή στα άκρα.

Εσείς;
05/02 14:17  Βασίλης Βιλιάρδος
μυαλό: Τα «δυτικά» κράτη έχουν απολέσει (υπερχρέωση) τη δυνατότητα παρέμβασης τους στην αγορά εργασίας (άρα και στη μελλοντική διαμόρφωση του ΑΕΠ τους), οι διακρατικές ενώσεις δεν είναι αλληλέγγυες (κινδυνεύοντας με ολοσχερή διάλυση) και οι αγορές συναλλάγματος σήμερα είναι τόσο «άναρχες», όσο ποτέ (οι τιμές των νομισμάτων, όταν εξελίσσονται αυθαίρετα – κατά το παράδειγμα του δολαρίου, όπου ενώ τυπώνονται αφειδώς νομίσματα, η τιμή του παραδόξως αυξάνεται - θεωρούνται ωρολογιακές βόμβες στα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ με τη βοήθεια τους μπορεί κανείς να διεξάγει καταστροφικούς «εμπορικούς» πολέμους).

Αυτό που «ξημερώνει» λοιπόν εξαρτάται από τόσο πολλούς παράγοντες που είναι μάλλον αδύνατον να προβλεφθεί - έστω με μία ελάχιστη «ασφάλεια». Εν τούτοις, για να μη θεωρηθεί ότι αποφεύγω την απάντηση, πιθανολογώ (αισιόδοξα) ότι θα επικρατήσει η κοινή λογική:

«Βραχυπρόθεσμα» ο μερικός προστατευτισμός και η ελάχιστα απαιτούμενη διακρατική αλληλεγγύη, με πολλές διαφορετικές «εκφάνσεις» (για παράδειγμα, δεν πιστεύω ότι τελικά η Ελλάδα θα προτιμήσει «βολικά» την απώλεια της εθνικής κυριαρχίας της, αλλά ούτε και ότι η Γερμανία ή η Γαλλία θα θελήσουν να διακινδυνεύσουν τους σταθερούς πελάτες τους – οι Η.Π.Α. δεν θα επιλέξουν το δρόμο του Ναπολέοντα, η Κίνα δεν θα προτιμήσει την «κατά μέτωπο» αντιπαράθεση κλπ), ενώ μακροπρόθεσμα η οργανωμένη πλέον, αν και επώδυνη για εμάς, παγκοσμιοποίηση – χωρίς αποσταθεροποιητικά, μη διεθνώς ισορροπημένα ελλείμματα και πλεονάσματα.

Για τη σημερινή κατάσταση δείτε αν θέλετε μία μικρή ανάλυση μου στο:
http://www.x-hellenica.gr/PressCenter/Articles/1666.aspx
05/02 14:34  ΜΥΑΛΟ
Αγαπητέ φίλε, έτσι όπως τα λένε όμως θα ζούμε σε μια κατάσταση μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας αιωνίως!

Εγώ ανησυχώ μην πάμε σε λύση γόρδιου δεσμού- αν με εννοείτε ώστε να γίνει το restart...

05/02 14:35  ΜΥΑΛΟ
Λάθος: Όπου "λένε", βάλτε "λέτε".

"Έτσι όπως τα λέτε".
05/02 15:36  Βασίλης Βιλιάρδος
μυαλό: Πιθανολόγησα αισιόδοξα ότι θα επικρατήσει η κοινή λογική και η «ήπια προσαρμογή» στις νέες συνθήκες: η μακροπρόθεσμη παγκόσμια αναδιανομή των εισοδημάτων και η εξισορρόπηση ελλειμμάτων – πλεονασμάτων εντός της ΕΕ και σε ολόκληρο το καπιταλιστικό σύστημα. «Restart» σημαίνει προφανώς συρράξεις, κοινωνικές αναταραχές και επαναστάσεις – η απαισιόδοξη, αλλά «γόρδια» εξέλιξη του οικονομικού πολέμου που διεξάγεται:
http://www.x-hellenica.gr/PressCenter/Articles/1471.aspx
05/02 15:56  ΜΥΑΛΟ
Κύριε Βιλιάρδο, αυτό μάλιστα. Ήταν ένα ξαιρετικά εύστροφο πόνημα.

Κάτι τελευταίο ήθελα να σας ρωτήσω: Μέσα σε όλο αυτό το θολό διεθνή πόλεμο και μέσα στο ελληνικό αδιέξοδο (θυμάστε μια συζήτηση που είχαμε και σας έλεγα ότι έχουμε πολλά κοινά με την Αργεντινή όταν χρεοκόπησε και ότι οι διαφορές ήταν υπέρ της!),

πώς βλέπετε για έναν Έλληνα τώρα το χρυσό;

Ευχαριστώ προκαταβολικά.
05/02 16:49  Βασίλης Βιλιάρδος
Το ελάττωμα του είναι ότι δεν έχει ευρεία χρήση, όπως ο χαλκός για παράδειγμα. Επίσης ότι τα εμπορεύματα γενικά έχουν απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των επενδυτικών τοποθετήσεων, μετά το ξέσπασμα της κρίσης και είναι σχετικά ακριβά. Ενδεχόμενο πλεονέκτημα του είναι να συμπεριληφθεί σε ένα καινούργιο καλάθι αποθεματικών νομισμάτων, ενώ αποθηκεύεται εύκολα - λόγω του μικρού όγκου του, σε σχέση με την αξία του. Για έναν Έλληνα πάντως δεν φαίνεται να είναι κακή επιλογή – τουλάχιστον όχι σε σχέση με πολλές άλλες. Λυπάμαι που δεν μπορώ να έχω σαφή άποψη.
05/02 22:57  τσατσαρα
«Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι» ρώτησε τον κ. Κ. η μικρή κόρη της σπιτονοικοκυράς του, «θα φέρονταν τότε καλύτερα στα μικρά ψάρια;».«Σίγουρα» απάντησε αυτός.

«Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα έφτιαχναν στη θάλασσα για τα μικρά ψάρια τεράστιες κασέλες με διάφορες τροφές μέσα, τόσο φυτά όσο και ζώα. Θα φρόντιζαν να έχουν οι κασέλες πάντα φρέσκο νερό και θα έπαιρναν εν γένει διάφορα υγειονομικά μέτρα. Οταν π.χ. ένα ψαράκι τραυμάτιζε το πτερύγιό του, τότε οι καρχαρίες θα του έβαζαν αμέσως έναν επίδεσμο, για να μην τους πεθάνει πριν την ώρα του. Για να μην είναι τα ψαράκια μελαγχολικά, θα διοργανώνονταν πού και πού μεγάλες γιορτές στο νερό, γιατί τα χαρούμενα ψαράκια έχουν καλύτερη γεύση από τα μελαγχολικά. Θα υπήρχαν φυσικά και σχολεία μέσα σε αυτές τις κασέλες. Στα σχολεία αυτά τα ψαράκια θα μάθαιναν πώς να κολυμπάνε στο στόμα των καρχαριών. Θα χρειάζονταν π.χ. τη γεωγραφία για να μπορούν να βρίσκουν τους μεγάλους καρχαρίες που θα βρίσκονταν κάπου τεμπελιάζοντας. Το σπουδαιότερο θα ήταν φυσικά η ηθική διαπαιδαγώγηση των μικρών ψαριών. Θα διδάσκονταν ότι το υψηλότερο και ωραιότερο ιδεώδες είναι να θυσιάζεται ένα ψαράκι πρόθυμα και ότι όλα έπρεπε να πιστεύουν στους καρχαρίες, προπαντός όταν τους έλεγαν ότι θα μεριμνούσαν για ένα καλύτερο μέλλον.

Θα δίδασκαν στα ψαράκια ότι το μέλλον αυτό τότε μόνο είναι εξασφαλισμένο, όταν μάθαιναν υπακοή. Τα ψαράκια θα έπρεπε να φυλάγονται απ’ όλες τις ταπεινές, υλιστικές, εγωιστικές και μαρξιστικές διαθέσεις και να αναφέρουν αμέσως στους καρχαρίες, όταν κανένα από αυτά έδειχνε τέτοιες διαθέσεις. Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα έκαναν φυσικά και πολέμους αναμεταξύ τους, για να κυριέψουν ξένες ψαροκασέλες και ξένα ψαράκια. Τους πολέμους θα έβαζαν να τους κάνουν τα δικά τους ψαράκια. Θα δίδασκαν στα ψαράκια ότι ανάμεσα σ’ αυτά και τα ψαράκια των άλλων καρχαριών υπάρχει τεράστια διαφορά. Τα ψαράκια, θα διακήρυσσαν, είναι, ως γνωστόν, βουβά, αλλά σωπαίνουν σ’ εντελώς διαφορετικές γλώσσες και γι’ αυτό δεν μπορούν να καταλάβουν το έν
05/02 23:12  τσατσαρα
ένα το άλλο. Σε κάθε ψαράκι που θα σκότωνε στον πόλεμο μερικά άλλα ψαράκια εχθρικά, που σωπαίνουν σε άλλη γλώσσα, θα απένειμαν ένα μικρό παράσημο από θαλασσινά φύκια και τον τίτλο του ήρωα. Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα υπήρχε φυσικά σε αυτούς και τέχνη. Θα υπήρχαν ωραίοι πίνακες, στους οποίους θα παριστάνονταν τα δόντια των καρχαριών με υπέροχα χρώματα, τα στόματά τους σαν αληθινά πάρκα αναψυχής, όπου θα μπορούσε να κάνει κανείς έναν υπέροχο περίπατο.

Τα θέατρα στο βυθό της θάλασσας θα έδειχναν πώς ηρωικά ψαράκια κολυμπάνε ενθουσιασμένα στα στόματα των καρχαριών και η μουσική θα ήταν τόσο ωραία, ώστε τα ψαράκια θα ορμούσαν, κάτω από τους ήχους της, με την μπάντα μπροστά, σαν σε όνειρο και με το νανούρισμα των πιο ευχάριστων σκέψεων, στα στόματα των καρχαριών. Θα υπήρχε βέβαια και μια θρησκεία, αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι. Θα δίδασκε ότι για τα ψαράκια μόνο στην κοιλιά των καρχαριών θα άρχιζε η αληθινή ζωή.

Εξάλλου, αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, τα ψαράκια θα έπαυαν επίσης να είναι ίσα όπως συμβαίνει τώρα. Μερικά από αυτά θα έπαιρναν αξιώματα και θα τα τοποθετούσαν πάνω από τα άλλα. Στα κάπως μεγαλύτερα θα επιτρεπόταν μάλιστα να τρώνε τα μικρότερα.

Αυτό δε θα ήταν για τους καρχαρίες παρά ευχάριστο, αφού οι ίδιοι θα είχαν έπειτα να τρώνε, συχνά, μεγαλύτερες μπουκιές. Και τα μεγαλύτερα ψαράκια, που θα είχαν πόστο, θα φρόντιζαν για την τάξη ανάμεσα στα ψαράκια και θα γίνονταν δάσκαλοι, αξιωματικοί, μηχανικοί για την κατασκευή κασελών κτλ. Με λίγα λόγια, πολιτισμός θα υπήρχε στη θάλασσα, μόνο αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι».
Μ.ΜΠΡΕΧΤ
Από ανάλογες καταστάσεις.
Εχουν και αυτογνωσία οι Γερμανοί.
Συγνώμη για την κατάχρηση του χώρου δεν θα επαναληφθεί.Ευχαριστώ.
06/02 21:39  romanov
Πολύ καλό το κείμενο του Μπρέχτ. Όμως δεν ήταν γερμανός του ολοκληρωτισμού, αλλά της σοσιαλιστικής πλευράς του κράτους. Αν δεν κάνω λάθος αυτός είχε πει να αλλάξει το κράτος τους πολίτες, αν δεν του κάνουν.
08/02 12:53  Βασίλης Βιλιάρδος
τσατσάρα, romanov: Είναι πραγματιά εξαιρετική η αναφορά στον Μπρεχτ - ειδικά σήμερα. Αν βρείτε χρόνο, δείτε ένα καινούργιο άρθρο μου http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/1681.aspx
09/02 00:20  ΑΛΗΘΕΙΑ
Κύριε Βιλιάρδο,

Θέλω να σας θέσω ένα ερώτημα.

Στην αρχή έσκασαν οι φούσκες των χρηματιστήριων, οι οποίες ξεφούσκωσαν με την αγορά ακινήτων και την φούσκα στα πιστωτικά ιδρύματα οι οποίες λύθηκαν με μέτρα που αύξησαν κατακόρυφα τα εξωτερικά χρέη των χωρών δηλαδή μια άλλη φούσκα. Τελικά τι θα ξανασκάσει πρώτα η φούσκα των χρεών η φούσκα του υπερτιμημένου δολαρίου που ακόμα δεν το αγγίζει αυτό το θέμα κανείς?

Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων.
09/02 12:24  Βασίλης Βιλιάρδος
αλήθεια: Πολύ σωστά αναφέρεστε στο υπερτιμημένο δολάριο, το οποίο γίνεται συνεχώς και πιο επικίνδυνο. Η υπερβολή του δολαρίου (φούσκα) είναι ανάλογη της απόστασης του από τη σχέση 1:2 με το Ευρώ. Εάν όμως η ΕΕ, λόγω Ισπανίας, Ιρλανδίας, Ιταλίας, Ελλάδας κλπ δεν διατηρήσει τη συνοχή της, τότε το δολάριο δεν διατρέχει κανέναν κίνδυνο. Το τι θα συμβεί ακριβώς είναι μάλλον δύσκολο να προβλεφθεί με ασφάλεια.

Σχετικά με το blog
Μακροοικονομικά θέματα, πολιτικές απόψεις και μικροοικονομικές αναλύσεις.
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις